Transcribe your podcast
[00:00:01]

Veel Radio 1 podcasts, hoofdcast. De zomereditie. Elisabeth Keer de dag is met zomerstop tot komende maandag 17 augustus, maar een dag zonder de dag. Dat kan natuurlijk niet en daarom heb ik een paar van mijn favoriete gesprekken van de afgelopen maanden uitgekozen. Als er één ding is dat ik geleerd heb de afgelopen maanden, is dat je voorzichtig moet zijn met te snel conclusies trekken uit de korona cijfers. In Suriname bijvoorbeeld waren er in juli iets meer dan 600 besmettingen en 14 doden.

[00:00:36]

En dat lijkt misschien niet zo heel erg veel. Maar oud correspondent Henna Draaibaar vertelt hoe het juist heel slecht gaat in Suriname. En ziekenhuizen kampen met tekorten, vooral aan personeel. Fijn dat je luistert. Ik ben Elisabeth Steins en de zomerdag is vrijdag 14 augustus.

[00:00:56]

Kijk, als we Wellcome bij Gqov With 19 opdeed, ga even naar de teller kijken, nu is de teller 500 14 gevallen. Positivo koolvis, 19 gevallen, 200 85 actieve gevallen 315 Pano Warson personen zijn nieuwe advocaat veerdam aan. De eenenveertig personen zijn in quarantaine. We hebben helaas 14 doden te betreuren, maar het kan zijn dat later op de dag er meer gevallen bij zijn gekomen.

[00:01:29]

Ik vertel wel eens gekscherend dat als ik aan tafel zal mogen zitten met een aantal mensen van grote landen die een verschrikkelijke korona crisis hebben doorstaan. En ik vertel. Wij hebben ongeveer 600 besmettingen in Suriname. Daar gooien ze me uit die groep. Dan zeggen ze weer gauw wegwezen. Weet je wat wij hebben meegemaakt? Maar je moet dat allemaal vertalen naar die samenleving. 600 is voor ons gigantisch. We hebben maar een handjevol mensen. We hebben er. Onze zorg is daar op ingesteld.

[00:01:57]

Die is niet ingesteld op het uitbreken van zo'n gigantische crisis, waarbij meteen tot over moet gegaan worden in de hoogste versnelling. We hebben de mensen niet. We hebben de materialen niet. Dus het is gewoon heel, heel spannend wat hier gebeurt. Er is hier in Nederland eigenlijk weinig aandacht geweest voor de korona uitbraak in Suriname en misschien is dat ook wel begrijpelijk, want op het eerste gezicht lijkt het afgaande op de cijfers allemaal wel mee te vallen. Maar dat doet het niet, zegt oud Suriname correspondent Herna Draaibaar.

[00:02:30]

Zij is nu woordvoerder voor de stichting SugarSync, die begin dit jaar al begon om geld in te zamelen om voorbereid te zijn op een uitbraak, wetende dat de overheid en het bestaande zorgsysteem het zelf niet aan zouden kunnen. En dat moment is nu bereikt.

[00:02:45]

Het Paro de Pan American Held Organization heeft een calculatie gemaakt waar wij hier in Suriname best wel van zijn geschrokken. Als je het vergelijkt met de situatie in Nederland toen tijdens de piekperiode men zei van als dit zo blijft doorgaan, dan hebben we tweeënhalf duizend bedden nodig. Nou, hier hebben we een bevolking van 600 duizend, dus wij praten over 100 Izebel. Nou, die hebben wij niet. Dat is het grootste probleem. We hebben de bedden niet. Ze zouden kunnen opschalen, maar dan hebben we een probleem.

[00:03:16]

Hebben wij voldoende personeel om de mensen te kunnen helpen? Dus we. We zitten nu in een spanningsveld hier in Suriname. Elke dag komen er ongeveer 20 à 25 mensen bij. Het mag niet explosief gaan groeien. Dat kan niet. Draaibaar is met de stichting Suffer Zuur al sinds het begin van dit jaar bezig om Suriname voor te bereiden op dit moment en dat moment komt eigenlijk laat. Want waar de buurlanden Guyana, Frans-Guyana en Brazilië al veel langer kampten met schrikbarende aantallen korona besmettingen, bleef Suriname gespaard.

[00:03:50]

De Curva van Suriname is atypisch. De eerste korona besmetting werd op 13 maart bekendgemaakt.

[00:03:56]

Vandaag vrijdag 13 maart 20 20, is het eerste geimporteerd het geval van en 19 bevestigd. Op woensdag 11 maart afgereisd naar Suriname met een reeds geschiedenis naar Nederland is Rotterdam en Delft, waar momenteel sprake is van actieve kool 19 transmissie en meteen. Een dag later ging het hele land op slot. Als gevolg van het eerste geval hebben ze ook meteen het luchtruim gesloten. Er kwam niemand meer in en ook niemand meer uit de stad iedereen na te wachten wat het besluit zou zijn.

[00:04:36]

Ik denk dat Suriname daar ook rekening mee hield om te kijken als ze nu alles dicht sluiten. Gewoon dichtgooien, dan kunnen we gaan bepalen welke strategie we gaan toepassen. En ik moet zeggen dat ze in de eerste maanden dat heel goed hebben gedaan. Iedereen die het land in kwam werd gecontroleerd en ging in quarantaine voor twee weken. En als je Korona vrouwen was verklaard, dan mocht je gewoon weer naar huis terug. Dus de eerste maanden was het gewoon goed.

[00:05:08]

We hebben zelfs een periode. Gaat hier in Suriname dat we nul besmettingen hadden. Het is heel bijzonder. De nul is redelijk bleven staan tot na de verkiezingen. Sinds 7 uur in de ochtend zijn de stembussen open. Er zijn speciale korona maatregelen getroffen. We mogen minder mensen in de stemlokalen dan gebruikelijk. Potloden worden na het stemmen vervangen staat veel op het spel, want Suriname verkeert sinds een paar jaar in een diepe economische crisis.

[00:05:35]

Op 25 mei hebben we hier verkiezingen gehouden en uhm, dan is er heel veel beweging geweest. Vanuit het hele land, want overal kon er gestemd worden. Daar zijn de mensen van het Onafhankelijk Kiesbureau naar de binnenlanden gegaan. Daar zijn politici, ambtenaren naar het binnenland gaan en militairen om toezicht te houden of te helpen bij alles wat daar gebeurt. En uhm, we hebben een groot probleem met onze grens. En dat is de grens tussen Frans-Guyana en Suriname aan de oostkust waar we kunnen bijna niet controle en een heleboel mensen die in Frans-Guyana wonen hebben er wel stemrecht in Suriname.

[00:06:16]

Dus het vermoeden bestaat dat heel veel mensen uit Frans-Guyana toch op een of andere manier zijn overgestoken naar Suriname. Om mee te doen aan de verkiezingen zijn daardoor gewoon op verschillende stembureaus geweest in het binnenland, maar ook in de stad en hebben daardoor eigenlijk voor de verspreiding gezorgd. En oh, want opvallend was dat er behoorlijk wat politie, militaire, maar ook mensen van het Onafhankelijk Kiesbureau die besmet waren. Dus toen na een week, ongeveer na de verkiezingen toen ja, toen barstte de bom hier.

[00:06:50]

Of eigenlijk brak de hel los. De korona hel zou ik bijna willen zeggen, want plotseling waren er allemaal Haerden die allemaal weer in kaart gebracht moesten worden. Dus zo mooi als het de op 13 maart is gegaan, zo verschrikkelijk veel werk hebben de autoriteiten nu gekregen om alles te gaan traceren. Belangrijk is dat ze erachter zijn gekomen dat in het binnenland in alle geval de verspreiding heel erg snel is gegaan, maar ook omdat daar een begrafenis is geweest. En in het binnenland hebben ze allerlei rituelen en misschien ook nog te weinig kennis over wat de impact zou kunnen zijn van Corona.

[00:07:24]

Al die mensen die naar het binnenland zijn gegaan voor de begrafenis zijn allemaal weer teruggekomen naar de stad. Ja, het verhaal is duidelijk, dus de verkiezingen waren de eerste super spreading event in Suriname. Ja en da, daar verschillen we ook niet echt in als je kijkt naar de rest van de wereld. Ik bedoel, in Nederland was dat was het carnaval. In Oostenrijk was het een wintersport waar mensen bij elkaar kwamen en hier was het gewoon de verkiezingen.

[00:07:49]

En uhm, en het grootste gevaar. Die grens, die die gigantische grens Surinam is vier keer zo groot als Nederland, maar alleen maar aan de bovenkant van het land is eigenlijk heel druk bevolkt. De rest is bijna niets. En die rivieren? Ja, dat is gewoon niet te controleren. Mensen en we hebben ook nog heel veel mensen in het binnenland wonen die geen grenzen erkennen. Een deel van hun familie woont aan de linkerkant van de rivier Socialiseren en andere beelden aan de rechterkant van de rivier.

[00:08:20]

Dus er is continu uitwisseling en dat is op dit moment ook de grootste zorg. Euh, we hebben gezien dat de lockdown die hier in de stad was hebben ze met 2 uurtjes meer versoepeld. We moesten. Een paar een paar jaar geleden om acht uur. Allemaal in huis zijn en nu mogen we om tien uur s avonds binnen zijn. Maar in het oosten van het land gelden alle harde regels nog. Dat mag. Mogen mensen niet op straat? Euh.

[00:08:45]

Uhm, zeker geen avondklok. Ze mogen ook geen verplaatsingen doen. Er is geen vliegverkeer vanuit dat gedeelte. Alles wat in Oost Suriname is, dat willen ze eigenlijk in Oost Suriname houden. En worden die regels ook goed nageleefd? Ja, het is gewoon verschrikkelijk moeilijk. Euh, mensen zijn gewend om door het bos heen naar de stad te komen. En als ze nu niet met euh euh, openbaar of met een auto kunnen komen, dan gaan ze met de boot.

[00:09:12]

Het is nu ook regentijd in Suriname, dus het water is heel hoog, dus de snelheid waarmee ze zich kunnen verplaatsen is mogelijke male nog sneller. We hebben niet de mankracht, niet om middelen om controle op de juiste manier uit te voeren. Dus eigenlijk, zeggen ze, is dat gewoon wachten, iedere keer op wanneer dan weer een haart ontstaat. Kijk, de Agila is zo gigantisch groot en wat ik bijvoorbeeld nu weet is dat er een gebied is waar Braziliaanse goudzoekers zijn.

[00:09:38]

Ik begrijp dat gebied ongeveer 5 is, een soort community in het binnenland, aan de grens ook met Frans-Guyana. Uhm, daar is er een na een na een uitbraak waar heel veel besmettingen zijn. Ze hebben me gezegd hier in de stad dat er geen vliegverbindingen mogen, dat niemand uit dat gebied met het vliegtuig naar de stad mag komen. Maar tegelijkertijd zijn wij van ja als. Waarom doe je dat juist niet? Want dan kan je precies zien wie daar binnenkomt en die kan je meteen in quarantaine plaatsen.

[00:10:08]

Maar ze zeggen dat lukt niet. Die mensen blijven niet in quarantaine. Ze vinden een mogelijkheid om weg te lopen, dus voor ons op dit moment is het het veiligste om ze daar in het binnenland vast te houden. En wij moeten nu gaan kijken of we een nood ziekenhuis daar kunnen opzetten zodat mensen daar behandeld kunnen worden. Maar ja, als mensen ziek zijn gaan ze zoeken naar een oplossing. En dat maakt me niet uit hoe die oplossing komt. Ze proberen alles om dan toch naar de plek te komen waar ze denken dat ze daar hulp kunnen vinden.

[00:10:38]

Dus er zijn zoveel aspecten die ingevuld moeten worden. Als de hele aflevering wil luisteren, zoek hem dan even terug. Aflevering 622 is het de wonderlijke curven van Suriname? En goed nieuws. Maandag ben ik er gewoon weer voor. Kakelverse nieuwe afleveringen van de dag. Weekend.