Transcribe your podcast
[00:00:00]

Enkel Radio 1, podcasts, hoofdcast. Hij was lange tijd onbevredigende bij die afgesloten weg hier, parallel dan die brandkraan. Politie komt erbij en je weet van jongens keren zich al snel tegen de politie in. Op een gegeven moment opvreten zo groot dat iedereen zich ermee begon te bemoeien. Als je wordt gebeld. Het begon een week geleden op woensdag in de Haagse Schilderswijk. Een groep jongeren zorgde op verschillende plekken voor overlast. De brandkranen open en er werd met stenen en vuurwerk gegooid.

[00:00:45]

Vervelend, maar op zichzelf niet heel opmerkelijk, want de Schilderswijk kent een lange traditie van ongeregeldheden, vaak ook juist in de zomer. Maar na Den Haag volgden Utrecht, Rotterdam, De Bilt, Amersfoort, Hoogeveen en terwijl jongeren elkaar op sociale media bleven oproepen om te gaan rellen. En agenten zeiden dat ze te weinig mensen hadden om dit allemaal te bolwerken, kwamen de reacties uit de politiek verschrikkelijk.

[00:01:11]

Een stuk Rosslare tuig waarvan de ouders niet ingrijpen.

[00:01:14]

Wie zijn deze jongeren? Ligt hun gedrag inderdaad aan de ouders? Of schuilt er meer achter dan een opvoedkundig probleem en wordt het erger? Of is het van alle tijden? Fijn dat je luistert? Ik ben Elisabet Steins en de dag is vrijdag 21 augustus.

[00:01:32]

Hij hoorde bij RTV Utrecht op vrijdag in één keer. Het gaat vanavond los in Kanaleneiland. Of tenminste, dat wordt gezegd op social media. En dat was een bekende vlogger. Euh, noemt hij zichzelf online. En die euh, die riep echt heel erg op tot Heris in Kanaleneiland. En ergens dat staat dan voor feestje of of of rellen. Of ja, wat je er ook maar aan wil hangen. Maar in ieder geval het wordt rotzooi in Kanaleneiland.

[00:01:57]

Peter Houting is verslaggever bij RTV Utrecht. Hij doet al zeven jaar verslag vanuit de stad en heeft ook al wel vaker relletjes meegemaakt. Maar zoveel dagen achter elkaar, dat is nieuw. Onterecht, zegt hij. Het begon in Utrecht vrijdag. Na die oproep dus op sociale media.

[00:02:14]

En wij gingen op dat moment eigenlijk vanuit. Nou, wij zullen vast niet de enige zijn die dat zien. Uh, de politie, die zal er ook wel bovenop zitten. En uhm nou. Uiteindelijk werd het avond. En toen was er inderdaad een hele grote oproer. Oploop van jongeren zijn er nog niet, maar op zich. Het viel wel mee wat er aan de hand was. Het was. Het waren vooral heel veel nieuwsgierige mensen die eigenlijk aan het wachten waren totdat andere mensen zouden gaan rellen.

[00:02:38]

En uiteindelijk kwamen er een aantal grote groepen. Die kwamen de wijk binnen. En toen ging het ook echt los. En toen werd er met vuurwerk gegooid naar onder andere naar elkaar, maar ook naar de politie. En wat ons toen heel erg opviel, is dat de politie heel lang wachten met ingrijpen. Ingrijpen gingen, de twee bushokjes gingen kapot en er werd een. Er werd een verkeersbord uit de grond getrokken en de gebeurde eigenlijk niks. Wat wel gebeurde was dat de wijk door de politie af werd gesloten, dus daar konden geen mensen meer bijkomen.

[00:03:16]

Maar pas toen er een auto in de fik werd gestoken. Toen werd er echt ingegrepen en toen begon na dat befaamde kat en muisspel waar we nu alles over weten. Euh, de politie die stoof droop af. De jongeren renden weer weg. En dan was de politie in de ene hoek van de wijk bezig en dan kwam de uit de andere hoek van de wijk weer een groepje jongeren. En ja, toen begon dat gevecht. Eigenlijk waren we waar we al zoveel van hebben gezien.

[00:03:50]

En jij stond ertussen?

[00:03:55]

Ja, inderdaad. Maar ja, maar die wijk is heel erg groot. Dus euh, op een moment dat je aan de ene kant staat en t gebeurt aan de andere kant, maar mis je ook weer vanalles. Maar wat interessant is is dat door zijn superveel mensen die alles livestreamen en alles op social media gooien. Onder andere die vlogger waar ik het net over had. Maar ook daar waren ook mensen. Wij hebben hier in Utrecht de Anti Korona Demonstranten van Nederland in opstand.

[00:04:16]

Die waren er ook massaal aanwezig. En die waren ook al eens live streamen, dus zelfs op de plekken waar wij niet waren. Daar hebben we alsnog kunnen zien wat er gebeurde op de live streams van al die andere mensen.

[00:04:25]

Hoe liep dat vervolgens daarna? Want het bleef niet bij die vrijdag?

[00:04:29]

Nee, inderdaad. Uhm, wij hoorden uit de wijk op zaterdag enorm bedroefde geluiden en mensen waren echt heel erg geschrokken. En de mensen die daar wonen die zeiden echt van ja, we zijn echte. We zijn echt aangevallen als wijk zijnde.

[00:04:42]

Ze hebben vernielingen aangebracht, ze hebben mij eens pijn gedaan. Ze hebben mensen ook in staat gebracht om uitspraken te doen. Bini die niet waar zijn. Hou dan alsjeblieft mee op. Laten we samen gewoon samenleven naast elkaar voor elkaar zorgen in plaats om elkaar kapot te maken. Dat was gewoon geen doel voor ons nu op dit moment.

[00:05:01]

We hebben steun nodig van elkaar en van alle aanhoudingen die waren gedaan was. Ongeveer 25 procent van de mensen kwam uit Kanaleneiland en op vrijdag of op zaterdag werd duidelijk dat een groot deel van de jongeren echt van buiten Kanaleneiland, maar ook zelfs van buiten Utrecht kwam en die die oproer. Die opruimers kwamen uit Hilversum. Er is een grote groep in Nieuwegein gekomen en zelfs uit Amsterdam en Scheveningen zijn mensen gekomen. En toen dachten wij dus van Oh, hier raars aan de hand.

[00:05:28]

Hier komen dus mensen van buiten, buiten Utrecht, zelfs in en ook vanuit andere wijken in Utrecht om te rellen.

[00:05:33]

In Kanaleneiland was een grote groep die wij niet kennen, die wij niet kunnen beïnvloeden. Wij zijn wel onze zwakkeren kunnen beïnvloeden, onze jongeren die zwak zijn als die beïnvloedbaar zijn, dat die beïnvloed zijn en ook mee hebben gedaan waarschijnlijk. Ja, dat is gewoon triest dat dat allemaal wordt opgezet van buitenaf om je wijk zwart te maken. Opgejut door jongeren van buitenaf ging het vervolgens in de avonden daarna in verschillende buurten in Utrecht mis. Wel in steeds kleinere groepen.

[00:06:04]

En sinds gisteren lijkt de rust weergekeerd. Heb jij wel als verslaggever ook wel vaker relletjes in Utrecht meegemaakt? Is dit gewoon iets wat eens in de zoveel tijd terugkeert? Of is er toch wat anders aan de hand?

[00:06:17]

We hebben inderdaad vaker rellen. En dat euh, dat heeft eigenlijk elke grote stad. En en met name als de ramadan in de zomer valt bijvoorbeeld dan. Dan merk je dat gewoon onrustiger is in de stad. Maar zo massaal zoals dit is wel behoorlijk uniek. En we zitten natuurlijk in een bijzondere tijd. Uhm, veel van de jongens, die kunnen niet op vakantie. Die zouden nu in Marokko zitten bijvoorbeeld. Uhm en euh. T Is hartstikke warm.

[00:06:40]

Uh, door die korona tijd kan je eigenlijk ook niet echt fatsoenlijke op pad binnen de stad.

[00:06:46]

En wie zijn wie zijn de relschoppers?

[00:06:49]

Het gaat echt voor een voor een groot deel over jongeren met een Marokkaanse achtergrond. Maar daar wil ik gelijk bij zeggen. Wat heel veel mensen vergeten is dat er slachtoffers zijn. In dit geval ook mensen met een Marokkaanse achtergrond. En de mensen die hulp verlenen, dus die proberen overdag de jongeren te motiveren om niet te gaan. Rellen zijn ook mensen met een Marokkaanse achtergrond. En wa wat? Wat wij horen aan alle kanten is. We hebben een Marokkanenprobleem en we moeten heel hard optreden.

[00:07:13]

En als een Marokkaan gaat rellen. Dan moet je zijn familie ook het land uitgooien. Nou dat, dat dacht ik. Ik snap waar dat gevoel vandaan komt, maar dat is echt een onderbuikgevoel en heeft niet zoveel te maken met de realiteit. Het gaat hier dus om Marokkaanse daders, maar ook om Marokkaanse slachtoffers en ook om Marokkaanse hulpverleners. Dus het is het is. T Is ja. Het is voor heel veel Marokkanen echt een drama en die voelen zich enorm enorm geraakt wanneer andere mensen die dan op iets meer afstand staan en één keer de hele groep daarvoor aansprakelijk stellen, terwijl zij zelf zo enorm hard hun best om te proberen dit de kop in te drukken.

[00:07:47]

En wat zijn het dan voor types die dit allemaal opruien via sociale media? En hoe doen ze dat?

[00:07:52]

De opruimers zijn jonge jongens met veel volgers op Instagram. Uhm, de grootste. Uh uh influence. Die heeft ongeveer zestigduizend volgers. En dan moet ik zeggen ik heb al onderzoek gedaan naar wie zijn die volgers te zitten? Heel veel nep volgers bij. Maar goed, hij heeft nog steeds een heel groot bereik. En heel veel mensen, die kennen hem ook. En ehm ja, die die. Die vinden het gewoon leuk. En die halen door een bepaalde street credibility uit om op te roepen tot geweld en ook om gefilmd te worden terwijl ze zelf bijvoorbeeld een steen gooien of vuurwerk of iets dergelijks.

[00:08:23]

En volgens mij komt dat en nu gaan we meer in het analytische zitten. Maar heel veel van deze jongens, die doen ik niet zo goed in de maatschappij. Die hebben een slechte opleiding of hebben zelfs helemaal geen opleiding. Hebben misschien geen werk en die hebben niet vaak dat mensen tegen hun zeggen van de. Wat je? Wat doe je toch goed vandaag, maar op het moment dat zij gefilmd worden terwijl zij met vuurwerk naar de politie schieten. Dan zijn er heel veel mensen op sociale media die zeggen van al het gas.

[00:08:50]

Dat heb je goed gedaan. En dan haal je door een bepaalde eigenwaarde uit het feit dat jij. Euh ja, toch mensen beschieten met vuurwerk en. Dat is eigenlijk heel erg treurig als je daar wat langer over nadenkt.

[00:09:01]

Als iemand een oproep bedoelt en veel meer mensen wil spreken. En als iemand dan loopt aldus de domme mensen brengen dat mee gaat ook meedoen. Heb je zo gelijk aan je reactie? De oorzaak van de onrust is moeilijk vast te stellen. Er is de afgelopen dagen al veel over gezegd en gespeculeerd. Premier Rutte legt de verantwoordelijkheid dus bij de jeugd zelf en bij hun ouders. Dit is compleet zinloos. Acceptabel gedrag waarbij ik echt mij afvraag wat die ouders aan doen zijn als ze dit doen.

[00:09:42]

Sommige deskundigen zeggen dat bepaalde jonge mannen nou eenmaal behoefte hebben om te knokken. Anderen denken aan mogelijk onderliggende oorzaken, zoals verveling en frustratie door de korona, crisis of rebellie wegens discriminatie. Of er wordt gewezen naar de verpauperde wijken waarin de relschoppers wonen en het gebrek aan collectieve voorzieningen en hulp. Ik hoorde kabaal, ik hoorde de politie, auto's, sirenes. Ik dacht dat is hier nou aan de hand. Kijk. Nou, dat is niet goed. Dus ik ben.

[00:10:11]

Ik ben naar buiten gegaan. Bouchra Dibi woont al haar hele leven in Utrecht Overvecht. Ze is adviseur en onderzoeker krachtwijken en zat twaalf jaar lang in de gemeenteraad. Met jeugd en wijkgerichte aanpak in haar portefeuille. En ze zag deze dagen zelf hoe de rellen in haar buurt uitbraken. Ik zei wat ie.

[00:10:30]

Wat is er aan de hand? Sommigen wisten het niet. Een andere zijde? Ja, er zijn rellen. Daar zijn je worden meegenomen. Dus iedereen had daar zo zijn eigen verhaal bij. Maar het was wel helder dat dat inderdaad de rellen waren.

[00:10:42]

En heeft u ook zelf met de jongeren gesproken in de buurt? Ik spreek heel vaak met de jongeren en ik hoor ook gewoon heel vaak hetzelfde. En wat zeggen ze dan? Nou kijk, en ik spreek met jongeren overigens ook veel mee met met de ouders. Ik was eergisteren ook in Kanaleneiland iets van elf vaders heb ik ook gesproken. Toen ging het ook over onder anderen, maar ook over de wijk. En wat die jongeren zeggen is eigenlijk dat zij in een uitzichtloze situatie zitten.

[00:11:08]

Pak je daar ook van, vindt H. Dit is wat zij zeggen. Het heeft niet zo heel veel zin, zeggen ze, om iets te doen of iets te proberen, want we krijgen daar toch de kans niet toe. Er is discriminatie wel worden achtergesteld. Worden soms door de politie gediscrimineerd. Nou, dat kunnen we kunnen solliciteren wat we willen na dat verhaal. Dat zijn ze echt met zoveel woorden als jij zegt wat is er nou aan de hand?

[00:11:35]

Dan geven ze dat als antwoord van Mao. Wij balen daarvan. Ja, dus niet.

[00:11:40]

Wat is er aan de hand met betrekking tot de rellen? Maar wat is er in het algemeen onthaal aan de hand? Hoe voelen jullie hier? Wat vinden jullie van de wijk die gesprekken daar? Die gaan hier over over die uitzichtloze situatie. Kijk, als je het hebt over de rellen. Dat is dan wel weer een ander verhaal. Uhm. Eergisteren sprak ik met een aantal jongeren en. Daar is het verhaal van de zijn er een aantal jongeren van buitenaf zijn hier de boel komen opstoken en vervolgens gaat daar een deel in mee.

[00:12:09]

Uhm en ja, jongeren zeggen ook dat is niet goed. En tegelijkertijd zeggen ze ook ja, dit is wel een wijk waar dat heel snel gebeurt. Die zou natuurlijk ook de vraag kunnen stellen van uh, hoe komt het dat relschoppers van buiten? Dat is in deze situatie gewoon ook gebeurd. En na een wijk gaan als Kanaleneiland of Uhm of Overvecht of of in de Schilderswijk. Waarom komen ze naar deze wijken? Het zet hele kwetsbare wijken waar loontje komt heel snel tot een ontploffing.

[00:12:43]

Dit is zeg maar dé place to be. Om het maar even zo te zeggen als je rellen wilde schoppen. U zei net ook ik heb ook met elf vaders gesproken. Wat zeiden zij dan?

[00:12:54]

Wat je hoort is eigenlijk best wel heel verontrustend vind ik. En dit is ook wel een proces dat al jaren gaande is. Dit is niet nieuw. Als je het analyseert en zeg maar de rode draden uit al die gesprekken haalt, is het wel. Uhm, de enorme, het enorme wantrouwen wat er is naar instanties in de wijk, zich totaal niet gehoord voelen, zich niet serieus genoeg genomen voelen. Uhm. En dat heeft als consequentie dat vaders, maar ook moeders en ook jongeren eigenlijk ook geen gebruikmaken van al die instanties omdat ze er geen vertrouwen in hebben.

[00:13:30]

En dat vind ik een heel erg verontrustend beeld. Want als je in gezinnen gaat kijken wat daar gebeurt, dan zul je tot de conclusie. Komen dat daar heel vaak een cumulatie of een opeenstapeling van problematiek is ha, wat ik net noemde. En ik zal een voorbeeld noemen van een gezin dat ik ken. Alleenstaande moeder, vijf kinderen ziek. Ze heeft kanker gehad. Ze werd depressief, bijstandsuitkering en schulden. Kinderen die ontspoord zijn. Eentje verslaafd én crimineel en een meisje dat misbruikt wordt.

[00:14:08]

Eigenlijk door jongens. Op social media met allerlei foto's die moeders die het niet meer zitten. Die is eigenlijk alleen maar bezig met overleven. En die uhm is helemaal niet bezig met die opvoeding omdat ze deel uit de problematiek komen. Het is een soort vicieuze cirkel waar wij soms heel lastig is voor mensen om het te snappen hoor. Dat snap ik wel, maar ik probeer dat wel inzichtelijk te maken.

[00:14:30]

U heeft het over die moeder die dus eigenlijk helemaal niet toekomt aan euh opvoeding. En tegelijkertijd horen wij onze premier zeggen premier Rutte ja, dit is tuig. En euh. Die ouders, die grijpen niet in. Ja, ik vind het. Ik vind het niet goed dat een premier dit dit zo zegt. Hij heeft een voorbeeldfunctie. Uh en uh. Deze jongeren tuig noemen vind ik echt. Uhm ja ik ik. Ik hoor ze niet goed van denk ik dan dat constant maar mensen tuig noemen.

[00:15:00]

Als je niet eens weet wat er speelt. Het wordt ook m v self-fulfilling prophecy. Op een gegeven moment. De jongeren gaan ook geloven dat ze tuig zijn en en die geloven ook dat ze niks waard zijn. Maar dat zegt ze dus ook. Maar het gaat me ook een beetje, omdat hij dus de verantwoordelijkheid legt bij de ouders van zij moet ingrijpen. Zij moeten meer doen om die kinderen de jongeren tot rust te manen of in hun kraag te vatten en gewoon thuis op de bank te zetten in plaats van dat ze buiten aan het rellen zijn.

[00:15:27]

Kijk. Ouders zijn eerst verantwoordelijk. Absoluut waar. En ouders moeten ook die die uh, die die eerste verantwoordelijkheid pakken. Sta, daar staat ook helemaal geen discussie over. Wat wel aan de orde is als ouders niet in staat zijn om dat te doen, namelijk hun kinderen. Uhm op het goede pad te brengen of hun kinderen op de bank euh neer te zetten. Ha, en ik heb net uitgelegd dat dat bij een heleboel gezinnen aan de orde is door dit soort problematiek.

[00:15:59]

Dan helpt het helemaal niet om te zeggen tuig en dat die ouders gestraft moeten worden en dan moet je ze ondersteunen. Het klinkt allemaal schokkend, maar zo is het wel.

[00:16:06]

Vraag is hoe die ondersteuning er dan uit moet zien voor zowel de jongeren als hun ouders. En dat is een onderwerp waar al jaren over gepraat wordt. En er zijn ook al heel veel hulpverleners actief in de verschillende buurten van de steden waar nu rellen zijn geweest. Jeugdwerkers bijvoorbeeld, zoals deze in Amersfoort, die daar volgende week de boel hielp te sussen. Hij wijst op het belang van een positieve benadering en hij zegt dat er gezocht moet worden naar kansen voor de jongeren.

[00:16:34]

Maar het belangrijkste is bijvoorbeeld ook de kansen die we hebben hier in de samenleving. En ik denk dat het ook goed is dat sommigen kunnen de kans niet inzien. We moeten elkaar daarin helpen, zeg maar, en ook daarin ondersteunen.

[00:16:49]

Ook de waarnemend burgemeester van Utrecht, Peter den Oudsten, zegt dat de tweede laag is dat toch. Veel jongeren zitten voor zichzelf moeilijk kansen zien voor de lange termijn en misschien moeite hebben met opleidingen die helemaal niet op zichzelf gekeerd in elkaar zitten. Maar de verkeerde kant op gedeeld worden, waarbij wij in voldoende mate ook in de positie zijn om hen juist het duwtje dat aan de goeie kant geeft.

[00:17:18]

Volgens Bouchra Dibi is het grootste probleem dat de hulpverlening er is, hoe goedbedoeld ook, niet goed aansluit op waar behoefte aan is. Onder andere doordat de verschillende instanties niet goed op elkaar aansluiten of omdat er te veel vanuit doelstellingen en papieren werkelijkheden wordt gedacht. Ik zal een voorbeeld noemen met heel veel moeite. Komt er een jongen bij het buty putti met hulpverlening? Jongeren hebben enorme problemen hier. Eén probleem enorme gebruik van lachgas, wat leidt tot verslaving. En dan heb ik nog maar over n problemen.

[00:17:49]

Nog geeneens over geen dagbesteding hebben, geen werk, geen school voor verslavingen enzovoort. Uhm, je gaat er met moeite. Wordt je door een jongerenwerker gestimuleerd of bijna bij het handje meegenomen naar een muur? 10 en vervolgens zegt dan zo'n hulpverlener ja, je moet je eigen hulpvraag gaan formuleren, want dat is ons beleid, zegt de jongen. Hoezo hulpvraag? Ik weet helemaal niet wat dat is, maar je moet wel je eigen hulpvraag formuleren. Ze kunnen we niet verder helpen.

[00:18:18]

Dus ga maar je eigen regie pakken he. Want dat dat is wat er. En dan? Euh. En dan kunnen we verder helpen. Jij die jongens nooit meer teruggegaan. En zo gaat dat dus in de leer.

[00:18:27]

In die wijken door wat ik hoorde is dat er eigenlijk is de afstand tussen de hulpverlenende instanties en de jongeren die daar en de ouders die daar behoefte aan hebben. Veel te groot? En uhm ja, dat dat moet op de een of andere manier beter op elkaar gaan aansluiten, maar dat klinkt ook iets als wel iets wat we al jaren horen.

[00:18:48]

Ja, we zeggen het al jaren, maar het wordt niet gedaan. Maar gaat dat nu veranderen? En je moet Kariya dat we dat hoop ik analyseren. Moeten we dan kijken om dat probleem is echt op te lossen?

[00:19:01]

Kijk, de gemeente is in dezen de verantwoordelijke. Die geeft geld aan, aan en aan de organisaties. En daar? De gemeente moet iets, dus het bestuur moet iets. Die moet euh zeggen. Dat is mijn visie van OK. Dit werkt dus kennelijk voor een groot deel van de bewoners niet. Waar gaat echt anders doen. Tekeningetje? Dat je dat je het geld moet afpakken van de organisatie. Je moet gewoon eisen dat die organisatie op een andere manier gaan werken.

[00:19:29]

Dus de bal ligt denk ik. Nou, ik weet wel zeker bij het gemeentebestuur die daar echt bovenop moet zitten, maar zich tegelijkertijd ook. Dat vergt wel moed. Dat moet je wel durven als bestuur daar ingrijpen. En daar zit nou juist de crux. En dat was er meer maandag aan het begin van de middag. Dan staat er weer een nieuwe podcast voor je klaar. Fijn weekend!