Logo

De Dag

Elke werkdag neemt Elisabeth Steinz je in 'De Dag' mee in een verhaal over en achter het nieuws.

#812 - Thuis testen? Luister deze bijsluiter

De Dag

  • 320 views
  • 8 months ago
  • 16:26

Het wordt na de vaccinatiecampagne gezien als de volgende belangrijke stap naar de uitgang van de coronapandemie: op grote schaal regelmatig zélf preventief testen. In Engeland krijgt daarom iedereen binnenkort twee keer per week gratis een zelftest. In Nederland zijn de testen sinds vorige week voor negen euro te koop en de vraag ernaar is enorm. De zelftesten hoeven minder ver de neus in dan de testen in de GGD-teststraat en de uitslag is binnen een kwartier bekend. Een soort zwangerschapstest voor corona. Het klinkt te mooi om waar te zijn en dat is het misschien ook wel. In podcast De Dag: de coronazelftest-bijsluiter.  Arts-viroloog Anne Wensing van het UMC Utrecht vertelt hoe de test werkt, hoe betrouwbaar die is, wat je er mee kan, wat de haken en ogen zijn en of hij, zoals minister De Jonge hoopt, geschikt is om mensen met een negatieve uitslag meer vrijheden te geven. Wensing is enthousiast over de zelftest, maar tempert ook de verwachtingen. Vooralsnog is het volgens haar eerder een 'rood licht'-test die helpt om meer besmettelijke op te sporen, dan dat het een 'groen licht'-test is die mensen met een negatieve uitslag meer vrijheden kan geven. Ze legt in de podcast uit waarom.  Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#810 - In Limburg weten ze: een bestuurscultuur doorbreek je niet zomaar 

De Dag

  • 310 views
  • 8 months ago
  • 16:58

Terwijl 'functie elders'-gate in Den Haag tot hevige discussies leidt over achterkamertjespolitiek en een sfeer van geheimzinnigheid, rollen er elders in het land al politieke koppen vanwege een beklemmende bestuurscultuur. In Limburg zijn afgelopen week twee CDA-gedeputeerden opgestapt en morgen volgt een spoeddebat dat mogelijk bepaalt of de gouverneur van Limburg, zeg maar de commissaris van de koning, ook van het CDA, óók weg moet. Onderzoeksjournalist Paul Bots van Dagblad De Limburger vertelt in podcast De Dag hoe Limburg al jaren met integriteitsaffaires en pijnlijke onthullingen kampt en hoe er plannen worden gemaakt om de bestuurscultuur te doorbreken. Maar dat blijkt geen gemakkelijke opgave.  Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#806 - Als je het mikpunt van Vizier op Links bent

De Dag

  • 470 views
  • 9 months ago
  • 19:43

Nieuwsuur-redacteur Rudy Bouma sprak met zeven mensen die de afgelopen maanden mikpunt zijn geworden van publicaties door Vizier op Links. Zij troffen niet alleen stickers aan op hun woning met de boodschap dat ze in de gaten gehouden worden, de acties gaan veel verder. Een van de gedupeerden zegt zelfs dat ze er haar baan door heeft verloren. Rudy Bouma deed ook onderzoek naar de vraag wie de initiatiefnemer van het account is. Dat is nog steeds niet bekend, maar tijdens het onderzoek kwam hij er wel meer over te weten. Hij vertelt erover in podcast De Dag. 

#805 - Maakt Biden de wapen-strijd van Obama af? 

De Dag

  • 280 views
  • 9 months ago
  • 21:18

Joe Biden probeert al ruim dertig jaar strengere wapenwetgeving door te voeren in de VS. Eerst als senator, later als vice-president en nu als president. Maar veel resultaat heeft hij tot nu toe niet geboekt. Wat maakt het zo moeilijk om de wapenwetten in de VS aan te scherpen? Amerikadeskundige Raymond Mens vertelt in podcast De Dag hoe er de afgelopen decennia een impasse is ontstaan. President Obama maakte het onderwerp in 2012, na de schietpartij op basisschool Sandy Hook, zijn absolute prioriteit. Negen op de tien Amerikanen steunden zijn plannen ook. Toch strandde de wetgeving in de Senaat. Obama ziet het als de grootste teleurstelling van zijn presidentschap. Maakt Biden, nu hij zelf aan het roer staat, de klus alsnog af? 

#803 - Nederlandse darters geliefd bij matchfixers

De Dag

  • 230 views
  • 9 months ago
  • 20:53

NOS-redacteuren Guido van Gorp en Ben Meindertsma deden de afgelopen maanden intensief onderzoek naar matchfixing in de Nederlandse sportwereld. Ze kwamen verschillende signalen op het spoor dat daar in de dartwereld sprake van is. Matchfixers lijken hun pijlen met name op Nederlandse darters gericht te hebben. Ze bieden vooral jonge spelers geld aan om wedstrijden te verliezen.  In podcast De Dag vertellen Guido en Ben over hun onderzoek en hun gesprekken met zowel darters die benaderd zijn als met een fixer die heeft geprobeerd om spelers om te kopen. De spelersvakbond en de internationale dartautoriteit (DRA) herkennen het beeld. Volgens de DRA is het opvallend dat veruit de meeste meldingen over pogingen tot matchfixing uit Nederland komen. Het O.M. blijkt een onderzoek ingesteld te hebben. Wat is er aan de hand? En is darts een uitzondering of zijn ook andere sporten in Nederland kwetsbaar voor matchfixing? 

#802 - De onderschepte berichten van Ridouan Taghi

De Dag

  • 1.2K views
  • 9 months ago
  • 21:44

Naast de verklaringen van kroongetuige Nabil B. vormt een gigantische hoeveelheid onderschepte, versleutelde berichten de basis onder het Marengo-proces dat vandaag inhoudelijk van start is gegaan. Hoofdverdachte Ridouan Taghi zou in die berichten vrijelijk met zijn medeverdachten spreken over liquidaties en andere strafbare feiten. Grote vraag is óf en hoe bruikbaar de berichten zijn als bewijs in de rechtszaak. Justitie-redacteur Remco Andringa van de NOS vertelt in podcast De Dag wat er in de berichten staat en hoe justitie moet aantonen dat de verdachten ze hebben verstuurd. Dat is nog niet zo eenvoudig. 

#801 - Tussen cryptokunst en kitsch 

De Dag

  • 240 views
  • 9 months ago
  • 14:32

De handel in 'virtuele kunst' is de afgelopen maanden explosief gegroeid. Kunstenaars maken steeds vaker digitale werken en hebben dan geen fysieke objecten om te verkopen of veilen. Maar daarvoor is iets verzonnen: hun kunst kan verhandeld worden als een zogeheten NFT. Ook allerlei andere virtuele uitingen zoals tweets, memes en cryptokitties kunnen als NFT verkocht worden. En in die handel gaan de laatste tijd duizelingwekkende bedragen in om.  Tech-redacteur Marieke Kuyper van NOS Stories vertelt in podcast De Dag hoe deze wereld, waarin kunst, technologie en geld samenkomen, werkt. Hoe komt het dat de handel in NFT's nu opeens een vlucht neemt en gezien de gigantische bedragen die erin omgaan: is het een goede investering?

#800 - Bij D66 is het Van Mierlo-gevoel terug

De Dag

  • 390 views
  • 9 months ago
  • 23:39

Sigrid Kaag werd door partijgenoten al 'de vrouwelijke Hans van Mierlo' genoemd en in haar eerste reactie op de verkiezingswinst gisteravond was het ook zijn naam die vrijwel direct viel. 'Het is gelukt,' zei Kaag net als Van Mierlo dat deed toen hij in 1994 vierentwintig zetels binnenhaalde voor D66. Is Kaag inderdaad de nieuwe Van Mierlo? Waarin lijken ze op elkaar en waarin niet? Hans van Mierlo-biograaf Hubert Smeets loopt in podcast De Dag de overeenkomsten en verschillen langs. De gelijkenissen zijn er zeker, zegt hij, al miste Van Mierlo volgens hem bijvoorbeeld wel de 'beschaafde brutaliteit' van Kaag om te zeggen: wij zijn de beste. Van Mierlo zocht de samenwerking met links. Volgt Kaag daarin zijn voorbeeld? 

#799 - Text me when you get home

De Dag

  • 260 views
  • 9 months ago
  • 18:22

'Text me when you get home.' Die zin wordt door vrouwen over de hele wereld momenteel veel gedeeld in berichten op sociale media. Een zin die vrouwen sowieso vaak tegen elkaar uitspreken, in welke taal dan ook, op het moment dat er iemand alleen naar huis gaat. Want echt veilig voelt het bijna nooit als vrouw alleen op straat. Aanleiding voor de posts is de dood van de Britse Sarah Everard die na een bezoek aan een vriendin niet veilig thuiskwam. Een politieman wordt ervan verdacht dat hij haar heeft vermoord. De moord op Sarah Everard heeft wereldwijd een discussie op gang gebracht over seksisme, ongelijke verhoudingen en onveiligheid. Die discussie is al vaker gevoerd is, maar heeft nog niet tot voldoende verandering geleid, zegt Anne-Floor Dekker van genderplatform WO=MEN in De Dag. Hoe zorgen we ervoor dat er dit keer wél iets verandert?

#798 - Over AstraZeneca en trombose 

De Dag

  • 400 views
  • 9 months ago
  • 23:54

Het nieuws over het AstraZeneca-vaccin is in een stroomversnelling terecht gekomen. Een reeks landen heeft besloten om, net als Nederland, tijdelijk een streep te zetten door dit vaccin, dat toch al met een imagoprobleem kampte. Experts verschillen van mening: de schade door te stoppen met inenten zou veel groter zijn dan het risico op een mogelijke bijwerking. Toch nemen steeds meer landen het zekere voor het onzekere.  Wat weten we over de risico's op trombose, op trombose door corona, en op trombose door coronavaccins? Hoe gevaarlijk is het en wat is er tegen te doen? Een van de beste trombose-experts van Nederland, Saskia Middeldorp van het Radboudumc, legt het uit in podcast De Dag. Ze hoopt dat het misvattingen wegneemt die schadelijk kunnen zijn voor de vaccinatiecampagne, die wat haar betreft zo snel mogelijk weer op volle kracht wordt voortgezet. 

#797 - Uitzonderingen in een saaie campagne 

De Dag

  • 230 views
  • 9 months ago
  • 23:18

De stembussen zijn open, de verkiezingen zijn begonnen en normaal zou de campagne nu ook afgelopen zijn, maar omdat de verkiezingen worden uitgesmeerd over drie dagen gaat de campagne nog even door. Er verandert al weken nauwelijks iets in de peilingen en analisten omschrijven de campagne veelal als vlak en tam, waarbij het niveau van de trivialiteiten nauwelijks wordt ontstegen.  Toch waren er ook uitzonderingen: het ging ook wél over de inhoud, zoals in de inmiddels beruchte interviewreeks van Nieuwsuur. En onder andere Geert Wilders, Sigrid kaag en de nieuwe partijen Volt en Ja21 vallen op. Zij voeren een slimme en succesvolle campagne, zegt Arkan Noorlander van Nieuwsuur in De Dag. Noorlander verwacht dat het venijn nog wel eens in de staart kan zitten en dat de verkiezingen toch spannender worden dan de campagne misschien doet vermoeden. 

#793 - Over piemels en tieten in kinderprogramma's

De Dag

  • 290 views
  • 9 months ago
  • 19:24

In de jaren zeventig en tachtig werd er in Nederlandse kinderprogramma's volop over bloot en seks gepraat. Theo en Thea hielden bepaald geen blad voor hun mond met lange tandjes, maar ook in wat minder experimentele programma's zoals Sesamstraat was bloot heel gewoon. Toch is er discussie ontstaan over het nieuwe kinderprogramma Gewoon Bloot van de NTR, waarin kinderen vragen mogen stellen aan volwassenen die naakt voor hen staan. Mediahistoricus Huub Wijfjes, verbonden aan de universiteit van Groningen en Amsterdam, loopt in podcast De Dag de geschiedenis van de kindertelevisie langs. Hoe is de omgang van volwassenen met kinderen over dat onderwerp door de jaren heen veranderd en hoe vertaalt zich dat in het type programma's dat er gemaakt wordt? Is kindertelevisie te braaf geworden?

#792 - Harry en Meghan versus 'The Firm'

De Dag

  • 280 views
  • 9 months ago
  • 22:15

In de zeventig jaar dat koningin Elizabeth op de troon zit, heeft ze al heel wat explosieve en onthullende interviews van haar familieleden voorbij zien komen. Ze kan er nu weer eentje aan de lijst toevoegen: haar kleinzoon Harry en zijn vrouw Meghan spraken uitgebreid met Oprah Winfrey. In binnen- en buitenland werd vannacht met ingehouden adem gekeken naar dit tell-all interview. Het werd nog een tikkeltje explosiever dan van te voren werd gedacht. Het stel stortte hun hart uit over de druk van de Britse pers en het gebrek aan hulp vanuit het paleis, zelfs toen Meghan met suicidale gedachtes kampte. Ook werd er gesuggereerd dat familieleden van het Britse koningshuis racistisch zijn. Correspondent Tim de Wit vertelt in podcast De Dag wat al deze aantijgingen voor het Britse koningshuis betekenen. De schade is enorm, zowel voor 'the firm' als voor de familiebanden. De grote vraag is waar dit alles toe leidt: gaan de hakken van Buckingham Palace verder in het zand of kan dit ook het begin betekenen van een modernisering van het Britse koningshuis?

#790 - Omstreden Mr. Big levert justitie weinig op

De Dag

  • 250 views
  • 9 months ago
  • 18:14

In Nederland zijn drie moordzaken bekend waarbij gebruik is gemaakt van een heel omstreden undercovermethode, de 'Mr. Big'-methode. Daarbij worden undercoveragenten ingezet om belastende verklaringen te ontfutselen bij verdachten. En de manier waarop ze dat doen gaat soms erg ver. Te ver, zeggen critici. Mr. Big zou iedereen kunnen laten bekennen, maar het risico dat het valse bekentenissen zijn, is enorm.  Deze week werden twee moordverdachten vrijgesproken omdat het bewijsmateriaal dat via de undercovermethode was verkregen volgens de rechter niet bruikbaar was. De Hoge Raad bepaalde in de twee andere processen dat de zaken over gedaan moesten worden omdat er problemen waren met het bewijsmateriaal.  Wie of wat is Mr. Big? Waarom wordt de methode gebruikt als die zo omstreden is én bovendien weinig bruikbaar bewijs oplevert? Universitair hoofddocent rechtspsychologie Annelies Vredeveldt van de Vrije Universiteit in Amsterdam, vertelt in podcast De Dag hoe de methode uit Canada naar Nederland is overgewaaid en hoe we hier tegen dezelfde problemen aanlopen als daar. Wat haar betreft valt voor Mr. Big zo snel mogelijk het doek. 

#789 - Alles over 'gamechanger'-vaccin Janssen

De Dag

  • 240 views
  • 9 months ago
  • 19:48

Een goednieuwsshow vandaag in podcast De Dag, want tussen al het sombere nieuws over corona en de coronamaatregelen door, duiken er de laatste tijd ook steeds vaker positieve verhalen op. Zo denkt coronaminister Hugo de Jonge dat alle Nederlanders die dat willen tegen de zomer ingeënt kunnen zijn tegen corona. Vanaf april begint de grote versnelling in de vaccinatieoperatie, onder meer door de komst van het Janssen-vaccin. In de VS wordt het sinds deze week gebruikt en waarschijnlijk is het binnen twee weken ook hier goedgekeurd.  Volgens immunoloog Marjolein van Egmond van het Amsterdam UMC zijn we er nu echt bijna. Ze bespreekt in de podcast hoe het Janssen-vaccin werkt en hoe het verschilt van de andere drie vaccins die in Nederland op de markt zijn. Ook bespreekt ze de verschillen in effectiviteit tussen de vaccins. Daardoor zijn misverstanden ontstaan die slecht zijn voor de vaccinatiebereidheid.  Dat er verschillen zijn tussen de vaccins in werkzaamheid doet eigenlijk niet ter zake, zegt Van Egmond. Want of het ene vaccin nou de sportwagen onder de vaccins is en het andere de Volvo, ze brengen ons uiteindelijk allemaal naar de bestemming die we willen.

#788 - Arabische prinsessen op de vlucht

De Dag

  • 260 views
  • 9 months ago
  • 22:43

Drie prinsessen uit Dubai hebben de afgelopen jaren geprobeerd om weg te komen van de machtigste man van het Midden-Oosten: de premier van de Verenigde Arabische Emiraten en heerser van Dubai, sjeik Mohammed bin Rashid al-Maktoum. Hij zou zeker twee van zijn dochters, en mogelijk meer, vasthouden in een villa. In Saudi-Arabië, waar kroonprins Mohammed bin Salman de dienst uitmaakt, lijkt iets soortgelijks aan de gang. Een prominente prinses die al twee jaar met haar dochter vast wordt gehouden, smeekt deze week in een brief om hulp. Ook haar verhaal staat niet op zichzelf. Wat is er aan de hand? Waarom proberen Arabische prinsessen te vluchten? En wat zegt het over de positie van vrouwen in het Midden-Oosten dat hen dit onmogelijk wordt gemaakt? Arabiste Laila al-Zwaini loopt in De Dag langs de meest in het oog springende voorbeelden. 

#783 - Hoe bloemen leggen pijn kan doen

De Dag

  • 290 views
  • 10 months ago
  • 20:39

Complotdenkers leggen op verschillende plekken in het land bloemen op begraaf- en herdenkingsplaatsen van kinderen. Ze geloven dat zij slachtoffers zijn van een pedofiele satanische politieke elite. Een bizar verhaal uit de koker van QAnon-aanhangers. Met de bloemenactie bereiken de gevolgen van die verzonnen theorieën een nieuw dieptepunt. Rudy Bouma van Nieuwsuur keek wekenlang mee in de Telegram-groepen waar deze complottheorieën worden verspreid. Hij vertelt in De Dag over de drie belangrijkste aanjagers van deze verhalen en hoe groot hun invloed is. Ook sprak hij met nabestaanden die ongewild onderdeel van dit verhaal worden en met de mensen die vals worden beschuldigd door de complotdenkers. De impact op hun levens is enorm.

#781 - Waarom jongeren met messen rondlopen

De Dag

  • 220 views
  • 10 months ago
  • 18:16

Nabestaanden van slachtoffers die met een mes om het leven zijn gebracht, hebben een indrukwekkende film gemaakt die ze willen laten zien op scholen. De campagne is de zoveelste poging om iets te doen tegen de vele steekpartijen waar tieners bij betrokken zijn. Er zijn al langer grote zorgen dat het aantal jongeren dat messen bij zich draagt toeneemt en dat het bovendien al vanaf heel jonge leeftijd gebeurt.  Maar de conclusies die er in de politiek en media getrokken worden, kloppen vaak niet,  zegt criminoloog Jeroen van den Broek van de Erasmus Universiteit in Rotterdam in podcast De Dag. Als het over jongeren en messen gaat, dan gaat het al snel over drill-rap waarin geweld verheerlijkt wordt. Van den Broek onderzocht of er inderdaad een verband is en kwam tot een veel genuanceerder beeld. De focus op drill-rap versterkt volgens hem het narratief van getto's of buurten waar het zo onveilig is dat je een wapen moet dragen om je te beschermen. En dat kan zelfs averechts werken. 

#725 - Hoe China het corona-onderzoek beïnvloedt

De Dag

  • 200 views
  • 10 months ago
  • 22:24

Ruim een jaar na de uitbraak van het coronavirus, en na lang onderhandelen, heeft een team van tien internationale onderzoekers voor het eerst wat veldwerk kunnen doen in China. Op de persconferentie van het WHO-team werden enkele voorzichtige conclusies gepresenteerd, maar veel nieuwe informatie leverde het niet op. Wel is toegezegd dat er meer onderzoek komt naar de mogelijkheid dat het virus van buiten China afkomstig is. Peking doet er alles aan om niet de schuld van de pandemie te krijgen en is dus blij met dit resultaat. Maar het roept de vraag op of de WHO de oren niet teveel laat hangen naar China. Het illustreert vooral hoe beladen en politiek gevoelig het onderzoek naar de herkomst van het coronavirus is, zegt China-correspondent Sjoerd den Daas in podcast De Dag. Hijzelf ondervond dat ook toen hij onlangs een reportage wilde maken bij vleermuizengrotten, maar werd weggestuurd.  Welke druk oefent China uit op het corona-onderzoek en welke gevolgen heeft dat - ook voor het voorkomen van nieuwe virusuitbraken in de toekomst?

#722 - Trumps impeachment 2.0

De Dag

  • 340 views
  • 10 months ago
  • 21:04

De Amerikaanse Senaat begint deze week aan het tweede impeachmentproces tegen de inmiddels oud-president Trump. Niet om hem af te zetten, want hij is al afgezwaaid, maar om een punt te maken. Democraten zien de bestorming van het Capitool op zes januari als een mislukte coup en vinden dat daar niet zomaar aan voorbij gegaan kan worden. En het is meer dan symboliek: Trump kan ook allerlei rechten verliezen als hij veroordeeld wordt. Centraal staat de vraag of Trump zijn aanhangers heeft opgehitst om het Capitool te bestormen.  Bij zijn eerste impeachmentproces werd Trump vrijgesproken. Bij het tweede waarschijnlijk ook, toch is alles dit keer anders. Jurist en kenner van het Amerikaanse staatsrecht Kenneth Manusama zet in podcast De Dag uiteen wat de verschillen zijn. Uniek is sowieso dat de senatoren die straks een oordeel moeten vellen, zelf getuigen waren van het geweld waarvoor Trump wordt aangeklaagd. Ze moesten vluchten voor hun leven. Hoe zal die ervaring het proces beïnvloeden? Verder is de verdedigingslinie van Trumps advocaten volgens Manusama dun en moeten de Republikeinen een afweging maken tussen principes en politiek opportunisme.