Happy Scribe Logo

Transcript

Proofread by 0 readers
Proofread
[00:00:02]

Soms voelt 300 jaar koloniaal verleden alleen maar kolossaal en ingewikkeld als iets heel ver weg is, iets wat ik niet bevalt. En soms hangt het opeens bijna tastbaar tussen mij en pak als ik met haar in de auto zit op de ring van Amsterdam.

[00:00:18]

Ik heb van meerdere mensen in mijn omgeving ook wel de vraag gekregen van God zij dat nou wel doen. Vind je het wel verstandig? Ja ja, zeker wel, omdat er toch wel inderdaad een grote argwaan is naar de witte mens. En ja, heel veel mensen hebben iets van ja, dat gaat die persoon eigenlijk niets aan. Maar in dit geval is het ook een gedeelde geschiedenis. Dus in die zin zou ik eigenlijk ook niet tegen jou kunnen zeggen bemoei je met je eigen zaken, want dit zijn jouw familiezaken.

[00:00:49]

Net zoveel als dat het ook voor mij mijn familiezaken zijn van mijn voorouders. Ik ben blij met je vertrouwen. Ik heb er vanaf het begin wel vertrouwen in gehad. Maar goed, dat is natuurlijk ook omdat ik ook heb aangegeven dat ik ook heel erg betrokken wil zijn bij het eindresultaat. Niet iedereen krijgt ook de kans om die inbreng te hebben. Het is één ding om een verhaal van twee kanten te bekijken. Maar waar begin je als je het van twee kanten wil vertellen?

[00:01:26]

Deze keer in de plantage van onze voorouders. Van wie is dit verleden? Slavernij vind ik een onderwerp dat verteld moet worden, maar niet zozeer gelinkt aan het feit dat dat met ons te maken heeft.

[00:01:40]

Wie voelt de gevolgen in het heden?

[00:01:42]

Toen kwam er een collega naar me toegelopen die zei je staat aan de verkeerde kant van de gang voor het aanvragen van een bijstandsuitkering. Ik kom hier om te werken.

[00:01:53]

En hoe word je blik bepaald door je familie achtergrond? Ik denk dat voor een adellijke familie dat het nog meevalt. Ik had eigenlijk gedacht dat ik misschien wel op enorme plantages zou stuiten.

[00:02:07]

Ik ben baardje en dit is aflevering 4, een gedeeld verhaal.

[00:02:12]

Ik vind het moeilijk dat ik er soms echt van wakker leg. Kan al heel goed.

[00:02:25]

Ik heb Pekkie en Jessica uitgenodigd om bij mij te komen eten. Jessica is voor het eerst. Ik heb haar niet meer gezien sinds we de gegevens van plantage Toly voor bekeken. Later mailde ze dat het haar zo aangegrepen had.

[00:02:39]

Nee, was er echt soort immens verdriet? Ik heb ook echt gewoon bij mijn vriend lopen huilen, vertellen Van Loo. Dit hebben we gedaan. Ik weet niet waarom ik zo voel, maar ik moest echt huilen tot het bekijken van de lijst en zei ik weet niet. Erover in gesprek gaan ofzo. Ik kan nog steeds niet helemaal de vinger erop leggen van nou wat? Wat is het nou?

[00:03:03]

Wat maakt nou dat ik er zo van streek van ben ik? Ik was ook heel erg geraakt door je Jamel en raakte jou in de mail.

[00:03:16]

Vooral dat het zo'n uitgestelde reactie was, denk ik of dat we keken daar naar en. Daarna gaat ieder weer zijns weegs of haar haar weegs en. Nou, ik dacht ook van wat heb ik teweeggebracht? Ik vond het persoonlijk niet naar of zo, ik bedoel natuurlijk het is nooit leuk om verdrietig te zijn, maar ja, dat voelde ik nu eenmaal. Een woord dat er gewoon bij op dat moment.

[00:03:57]

Daar is Pekkie zoals gewoonlijk ravissante, gekleed in een strakke leren broek en een roze bloes met grote strik om zo samen te komen.

[00:04:12]

Inderdaad, wij zijn aan de thee, maar ik vind het altijd wat onwennig als gasten voor het eerst bij mij thuis zijn. Maar vanavond ben ik me daar extra van bewust.

[00:04:22]

Leuk dat je wel ok.

[00:04:25]

Ik woon dan niet in een kasteel of grachtenpand, maar toch.

[00:04:28]

Deze bijna negentig vierkante meter in het centrum van Amsterdam had ik zonder een erfenis je niet kunnen kopen voor mijn Adecco salon.

[00:04:39]

Vleugel staat nog pontificaal in de kamer en verraadt mijn nette meisjes opvoeding. Ik maak er maar een grap van.

[00:04:47]

Twee keer per jaar, want ik wil het wel gewoon onderhouden en is die nog altijd staan.

[00:04:58]

Maar ik vind het wel mooi huis.

[00:05:02]

De nichtjes zijn bij mij om de voortgang van het project te bespreken. Peggy en Jessica zijn nog steeds enthousiast. Maar dat geldt niet voor al hun familie in Suriname. De oom die zijn medewerking introk, heeft nu gezelschap van een tante.

[00:05:16]

Of dat opvallend genoeg met hetzelfde argument als mijn familielid dat niet wilde meedoen is denk ik bang dat die achternaam bezoedeld zou worden van de naam. En dat is ook een beetje bij. Bij mijn oom. Volgens mij is het voor hem beladen dat er meer op hem wordt gelet vanuit de gemeenschap waar hij woont en daar eerder dan ook misschien een oordeel wordt gegeven.

[00:05:45]

Het is een hele gedoe, een hele kleine gemeenschap waar iedereen elkaar kent.

[00:05:51]

Ik begrijp het wel BCN daders. Maar wat? Hoe zou het negatief kunnen zijn voor de slachtoffers?

[00:06:00]

Daders slachtoffers? Bij onze eerste ontmoeting had ik toch al geleerd dat ik er zo niet naar hoefde te kijken. Het is hardnekkig kennelijk als jij je niet als slachtoffer ziet, maar wel als slachtoffer wordt belicht. Van O. Kijken zielig hoe die fusilleerde familie is. Niet iedereen wil zich daarmee definiëren. Kijk voor hun familie, leggen de nichtjes uit. Is het niet vanzelfsprekend om te gaan graven in het verleden? Fictie? De ene denkt daar anders over dan de ander.

[00:06:31]

En daarbij maakt het veel uit in welk land je wordt.

[00:06:33]

Want ik vind het heel belangrijk om alle data die ik heb met betrekking tot mijn familie, omdat voor mezelf vastgelegd was dat ik dat ooit, als ik er niet meer ben, kunnen achterlaten voor mijn dochter. Suriname is de ontwikkeling van het vastleggen van data en de beleving daarvan heel anders. Data werd in Suriname alleen maar vastgelegd voor economisch en financieel gewin.

[00:06:59]

Eigenlijk denkt zij die Bakraoui gaat er geld mee verdienen.

[00:07:04]

Grof gezegd ja.

[00:07:09]

Voor Jessica is de terughoudendheid van haar familie reden om een stapje terug te doen. Ik zou niet iemand daar kwaad mee willen doen. Daarvoor is mijn familie belangrijker dan dat ik een onderzoek doe en mijn eigen. Iets wat ik wat voor mij interessant is de Bovenstraat willen halen. En dan maar wanneer ik ook zeg, maar zonder een microfoon op.

[00:07:31]

Ik begrijp wat jij bedoelt, maar als ik voor mezelf onderzoek zou willen doen en dat ook zou willen delen met mensen. Tuurlijk zal je dat ook bespreken met inderdaad de ouderen in de familie. Tegelijkertijd vind ik ook dat juist delen van geschiedenis. Niet per se een negatieve wending zou moeten hebben. En als dat het wel heeft, dan kan dat ook te maken hebben met de ontvanger. En in hoeverre heb je invloed op de ontvanger? Aan het eind van de avond spreken we heel wat dingen af.

[00:08:08]

Jessica wil op de hoogte blijven, maar liever een beetje op de achtergrond. Ze geeft ons één vraag mee. Waar komt de naam bouwvan vandaan? Peggy wil ervoor zorgen dat haar familiegeschiedenis goed verteld wordt. Ik zou harde, ruwe montages laten horen. Als het ergens niet mee eens is, gaan we daarover in gesprek. Ook mijn moeder stuurde de montage van aflevering 1, waarin we het hadden over Mina, de vrouw die mijn overgrootmoeder bediende. Het duurt niet lang voor ik van ze hoor.

[00:08:37]

Bij het lezen van de titel Ik heb er echt over nagedacht, het is toch ik ga gelijk reageren. Toen dacht ik nee, ik ga je goed over nadenken. Meesters en knechten. Het woord knecht gaan waarbij alle haren overeind staan. Ik vind dat gewoon geen prettig woord. Jij wil dus niet dat ik het woord bij het gebruik van Mina nee hoor, dat ik dat een heel onsympathiek woord vind voor een vrouw die ik wil, ongeacht de meid. En elke keer als ik de meid hoorde dan.

[00:09:10]

Dan komt marteling.

[00:09:13]

Meester staat voor mij echt als superieur knecht. Staat voor mij min of meer voor iemand die ten dienste staat van iemand die superieur is aan hem of haar.

[00:09:28]

Want dat voor gevoelswaarde heeft mij wel. Minderwaardig, onprettig gevoel, grondlagen op Valeer. Nooit over de markt gesproken. Nee, nee, geen sprake van Minna was kwam de dag van.

[00:09:46]

Waarom zouden we iets wat was?

[00:09:48]

Nu nog steeds zo benoemen?

[00:09:51]

Maar waar gaat het toch ook hebben over iets wat was?

[00:09:54]

Maar dat betekent niet dat je het ook nog steeds op dezelfde manier moet benoemen. Dus welk woord zou nog beter zijn?

[00:10:04]

Dienstbode? Je kan het ook zeggen, de gezelschapsdame. Maar dat was vroeger natuurlijk niet zo. Dat was later zo. Ja, een gezelschapsdame zit niet op de knieën. De twee is knechten, heeft voor jou een andere gevoelswaarde dan slaven.

[00:10:20]

Knight heeft echter een hele negatieve lading hebben.

[00:10:25]

Toch ook over de knechtje heer van Trova? Dat vind ik een ander woord. Waarom zou ik ze zelf op zo'n paard en wagen zitten of stoer het bos omkopen? En de meid? Dat vind ik dus met Slaats slaaf als slaaf en ik kan ook.

[00:10:43]

Ik heb een nieuwe titel op de plantage van mijn voorouders. Want het is de plantage van jouw voorouders en de plantage van mijn volk. Klinkt toch heel anders. Het is nog een werktitel, dus misschien kan ik gaandeweg nog iets anders.

[00:11:06]

In dit soort n op 1 gesprekken kom ik er volgens mij wel uit. Het is een kwestie van vertrouwen en luisteren naar elkaar. Maar ondertussen raakt mijn moeder hier steeds meer op haar hoede. Steeds vaker Harker zeggen, dat ga ik niet zeggen voor de radio.

[00:11:19]

Ze is het onderwerp een beetje in de media gaan volgen en heeft gemerkt dat T. Laten we zeggen de gemoederen beroert.

[00:11:25]

Je moet maar ergens bij de reaguurders kijken of zo weet je wel, dat soort volk. Nou, dat kan je gewoon kapotmaken. Ik bedoel, dat houdt mij een beetje tegen. Heb daar geen zin meer in heb. Dan kan je maar. Dan ben je nu wel een beetje laat mee. Ja maar ja, maar dat had ik eigenlijk. Ik had ook niet gedacht dat die kant op zou gaan, maar dat merk ik nu een beetje aan de mensen aan wie ik het wel vertel deelt ze een beetje zoveel waar slavernij ook toch op.

[00:11:58]

Het zijn vooral de mensen van mijn moeders eigen generatie, tegen haar zeggen ze dingen die ik niet zo snel hoor. Er wordt gepraat over tegoeden die door euh, misschien worden gegeven en dat het van onze belastingcenten achterlijke is. Zo lang geleden? Ja nee, maar ik vertel het dus eigenlijk bijna niet.

[00:12:19]

Je vertelt überhaupt niet dat we hier al een tijd mee bezig zijn. Nee.

[00:12:26]

Misschien moet ik de babyboomers even laten halen. Hoe kijken wij, neven en nichten, eigenlijk tegen dit verleden aan op de familiedag? Op de Hoger kon ik hen maar even spreken. Dit keer heb ik een lijvige PowerPoint voorbereid. Hij vertegenwoordigde in je eentje stak hij met zijn achter de tafel. Dit is de eettafel. Die moet er wel. Een architect.

[00:12:52]

Een reeks Trinny. Een kunsthistoricus. In de dop krijg je vette vingers van mijn broer, die ook journalist is en graag neutraal wil blijven. Ik merk dat hij met microfoon een beetje mijdt. Ook ik probeer. En we hebben ook Fernandez.

[00:13:09]

Alles als iedereen zit? Begin ik over de 600.000 duizend Afrikanen die Nederland over de oceaan verscheepte en ook al over slavernij als bron van racisme en als misdaad tegen de menselijkheid worden gemalen.

[00:13:22]

En als je daar met je arm tussen kwam, dan had je pech. En over plantage Toly Pho in Suriname. Ik laat ze dezelfde lijst te zien die ik met Pekkie en Jessica bekeek.

[00:13:32]

Dat ze dus del verwaeren, sluiswachter, timmerman, oud en af. Dat betekende dat iemand dus te oud was afgeschreven eigenlijk.

[00:13:40]

Mijn familieleden blijken net als ik begin het meest geïnteresseerd in de schuldvraag en in het kleine deel van de plantage dat onze voor moeder PISAD pakketje aan het uitzoeken hoe ze daaraan is gekomen. Daarvoor moet je dus de notariële akte in 72ste leg ik uit.

[00:14:02]

Klinkt als een te verwaarlozen percentage en onder de slaven eigenaren bij de afschaffing zaten veel grotere vissen. Inderdaad, maar Antonio was wel degelijk een van hen en daarmee behoorde ze tot een zeer kleine elite. Slechts één promille van de Nederlanders had in 18 63 bezittingen aan de andere kant van de oceaan, die bestonden uit mensen. De reacties van mijn neven en nichten lopen langs de bekende lijnen in het koloniale debat. Er is een schouderophalen.

[00:14:28]

Het was een zwarte pietendiscussie. Ja, ik heb er geen last van. Ik hoef ik me er ook niet mee te bemoeien.

[00:14:34]

Een dood relativeerde.

[00:14:36]

Je zou iedere familie, die rijkdom zou je kunnen natrekken. Dan zou je altijd zo je op onrecht stuiten. Maar ook zelf onderzoeken wat ik u hier lastig vindt, had ik nog nooit met een nazaat van een slaaf of tot slaaf gemaakt en heb gepraat. Vind het zo lastig om te zeggen hoe we hier aan bij kunnen dragen als ik nooit iemand heb gevraagd.

[00:14:59]

Wat vind jij nou een schuldbewuste existentialisme?

[00:15:02]

Dat was op een gegeven moment een volk en die greep de macht. En we weten niet hoe het anders is gegaan, maar we weten wel dat we nu hier zijn. En dat is allemaal een gevolg daarvan. Het is het hele systeem waar alles is gebeurd en dat beangstigt mij ook wel.

[00:15:20]

Daar kunnen we dus ook niet aan de slag.

[00:15:23]

Het is echt een geslaagde bijeenkomst. Mijn neven en nichten zijn een stuk opener dan ik dacht. En toch, die nacht in bed lig ik te woelen en te draaien.

[00:15:36]

Iets in mijn eigen aanpak van de avond zit me dwars. De hele avond heb ik een open zenuw pezen, alsof ik mijn gasten ergens mee lastig viel. Dat gevoel had ik gehad. Daarom had ik ook Parbo bier, Fernandez frisdrank in huis gehaald en Surinaamsche pasteitjes. Is dat eigenlijk niet een beetje gek? Stel dat mijn voorouders naties waren en ik zou familie avond belegd, dat liet ik het toch wel uit mijn hoofd om aan te komen.

[00:16:07]

Ik viel te vissen, maar nee, deze misdaad tegen de menselijkheid moest ik een beetje gezellig maken. Een beetje exotisch, een beetje ver weg. Wat een wonderlijke reflex toch om een pijnlijke onderwerp te willen verzachten. Ik moet denken aan mijn moederschap over slavendrijvers op de familiedag. Wat maakt nou juist dit verhaal zo moeilijk om van de andere kant te bekijken? Tegen mijn familie prik ik een soort postkoloniale evangelie. Maar laatst hoorde ik mezelf iets tegen Pekkie en Jessica zeggen, waarvan ik terwijl ik het uitsprak dacht O, is dit hoe ik het zie?

[00:16:47]

Ik bedoel, ik denk dat voor een adellijke familie dat het nog meevalt. Ik had eigenlijk gedacht dat ik misschien wel op enorme plantages zou stuiten of enorme. Waar gaan we naartoe? We gaan naar Jeffrey Jeffrey Pauvres, een neefje van mij, is de zoon van mijn vaders jongste broertje, ook oma Jo.

[00:17:18]

Het is een regenachtige zaterdag en Pekkie heeft me opgehaald in haar Audi. Vandaag hebben we een dagje onderzoek in Amsterdam gepland. Honderd vijftig familieleden. Dat is alleen de Facebookgroep waar de familie is veel groter.

[00:17:30]

Hij heeft er in de tussentijd geen gras over laten groeien.

[00:17:32]

Eigenlijk geprobeerd zoveel mogelijk familieleden te informeren over de podcast onderzoek naar familiegeschiedenis. Dat jij ons ook hebt benaderd en hoe iedereen daarover denkt dat we toestemming moeten vragen. Of nou gewoon eigenlijk meer informeren.

[00:17:51]

Soms hou ik best een beetje meer van Piggies vastberadenheid. Alleen al in de manier waarop ze op sociale media uiten. Zelf ben ik gestopt met updates over dit project op mijn Facebook pagina. Een plek waar ik meestal wel deel wat me bezighoudt. Ik heb best wel veel zwarte Facebook vrienden en ik probeer dan een soort verhaaltje te schrijven wat iedereen tekort doet. Precies precies. Maar dat kan dat niet helemaal spontaan doen. Terwijl bijvoorbeeld ik besloot de Facebookgroep van nu nee, wat spontaner als alternatief.

[00:18:28]

Heb een besloten groep gemaakt voor onze beide families van de bouw als regenton duimpjes. Mijn familie houdt zich stil.

[00:18:36]

Ik vind dat moeilijk anders hoor. Weet je dat ik er soms echt van wakker lig? Kan ik me heel goed voorstellen? Ja, maar jij lijkt er toch minder last van te hebben? Ja, maar dat komt omdat ik niet iemand ben die me vrij druk maakt over wat mensen denken of vinden of zeggen. Ik bedoel ja, ik denk dat ik het ook wel een beetje heb meegekregen van mijn ouders. Die maakten zich eigenlijk ook nooit echt druk om wat andere mensen van u vonden.

[00:19:01]

Bijna alles wel. Vader was één van de weinige mensen die op vakantie ging naar landen waar eigenlijk weinig toendertijd voor die tijd heel weinig zwarte mensen naartoe gingen op vakantie. En al helemaal niet met een caravan. Ik bedoel, die mensen wisten niet wat ze zagen. Echt waar gingen we? Ik heb heel Europa gezien. Mijn vader was een echte arbeider, heeft altijd heel hard gewerkt, maar die was niet heel erg rijk. Dus hij had zoiets van nou.

[00:19:29]

Met het beetje geld wat hij had wilde hij ons de wereld laten zien. En hoe werden jullie dan bijna bejegend?

[00:19:37]

Ik heb van alles meegemaakt. Negen van de tien keer kwamen op plekken waar helemaal geen zwarte mensen kwamen. Dus ja, dan dat je nagekeken of nageroepen kreeg van alles maakte je mee. Soms probeerden mensen je ook gewoon echt te negeren. Ja, mensen kicken je niet aan of dat was voor mij heel normaal. Tot er een heel dorp uitkeek. Als wij ergens stoploss. Zo ja. Toen ik zeg maar later op op werkplekken dus zulke ervaringen had, wist ik daar heel goed mee om te gaan, want ik was al gewend om op plekken te komen waar mensen eigenlijk je soms liever zagen gaan dan komen.

[00:20:22]

Ik was vroeger wel heel fel, ik ging er altijd heel fel tegen in. Ik heb later wel geleerd om die felheid alleen te gebruiken als het echt nodig is.

[00:20:32]

Jeetje. Als ik dat vergelijk met mezelf, dan denk ik ben er echt totaal niet gehard. Ik heb echt helemaal niet geleerd om van me af te bijten. Of nee, ik moest gewoon netjes mijn best doen en een netjes meisje zijn en zorgen dat niemand aanstoot aan me nam. Maar het is ergens toch ook wel mooi en goed. Het hoeft toch ook niet altijd als het niet nodig is dan ook. Maar soms denk ik wel eens van jeetje, wat een beschermd leven heb je gehad.

[00:21:00]

Zet het. Beschermd. Soms ook bekneld. Ik denk wel eens dat dat me in de weg zit bij dit onderwerp. Het idee dat je over iets als Zwarte Piet je stem niet mag verheffen, nooit mag schreeuwen, nooit te veel mag morrelen aan het systeem. Een systeem dat door mijn voorouders werd bedacht. Generatie op generatie in stand werd gehouden. Tegelijk voel ik me ook niet helemaal thuis aan de andere kant van het spectrum toe eigening en voor een ander praatje heet het daar al snel als je bemoeit met de zwarte zaak.

[00:21:37]

En één woord verkeerd en je hebt het verbruid. Ik weet nog steeds niet helemaal waar Pekkie zich bevindt op het Specter, maar in elk geval is hij vergevingsgezind.

[00:21:49]

Laatste keer dat ik hier was was dit.

[00:21:51]

We zijn een winderige rand van de stad genaderd, waar volop wordt gebouwd.

[00:21:55]

IJburg Hier komt binnenkort een wijk met verzetshelden. Anti koloniale verzetshelden. Naam hier woont Petzschner. Jeffry heeft gereageerd op haar mail met vragen over het slavernijverleden. Eén ervan was Speelt het verleden in je huidige leven nogal Jeffreys, een goedlachse, uit de kluiten gewassen twintiger met een hippe bril en een half baardje.

[00:22:21]

Maar hij geeft leiding aan een bedrijf dat apps en websites ontwikkelt en is sinds een paar maanden vader die de inrichting van zijn huis strak.

[00:22:31]

Net als bij Pekkie. Maar hier verandert niets aan Surinam.

[00:22:35]

Ik vind het echt heel tof dat jullie überhaupt onderzoek naar doen en er naar kijken. En ik heb er ook een bepaald eigen gevoel bij en ik merk altijd dat dat niet helemaal in lijn ligt. De verwachting van meeste mensen.

[00:22:47]

Jeffry heeft geen enkele band met het land van zijn vader, begint hij. Hij is er nooit geweest en voelt ook niet de behoefte om er straks iets over door te geven aan zijn dochter en de hele geschiedenis van zijn voorouders. Het zegt hem allemaal niet zoveel.

[00:23:02]

Het onderwerp is slavernij vind ik, een onderwerp dat verteld moet worden met ook alles eromheen fosw handel. Alles mag niet zozeer gelinkt aan het feit dat dat met ons te maken heeft. Net zo goed zou ik ook zullen vertellen over over de Tweede Wereldoorlog en wat daar allemaal is gebeurd. Wel, ik betrap mezelf op dat een vriendin wat zeggen als een achternaam. En Boussoufa had een gekke achternaam. Wel niet hoor je niet vaak. En dan, mijn eerste reactie is altijd gedacht dat die naam hebben we als slaaf toendertijd gekregen van de plantage.

[00:23:42]

Dus op één voet met en dan toch wel weer genoodzaakt om er wel over te beginnen. Dat vind ik.

[00:23:48]

Begin jaren zestig kwam opa en oma behalve naar Nederland en betrok een huis in Landsmeer, niet ver van waar we ons nu bevinden. Er was ruimte genoeg voor hun tien kinderen, waarvan Jefferies vader de jongste was. Tijdens de grote oversteek per boot over de oceaan was hij zes.

[00:24:03]

Mijn vader heeft de hele wereld rondgereden voor zijn werk. Denk dat je een land niet kunt opnoemen wat ie niet heeft gehad. Hij is nog nooit. Hij is nooit naar Suriname geweest, maar heb je hem daar wel eens naar gevraagd? Hij geeft gewoon echt aan dat ie er ook echt nul interesse in heeft. Dus het kan ook zijn dat ook daarbij mijn mening daar ook door gevormd is.

[00:24:22]

Jeffreys vader trouwde in een witte Nederlandse vrouw, waardoor zijn zoon licht van kleur is. Toch wordt Jeffrey altijd aangesproken op zijn donkere krulhaar op zijn rug. En daar wil hij het nou eens met ons over hebben. Ik vind het heel erg lastig dat mensen altijd de aanname doen dat als je een halfbloed bent, dat dan het exotische bloed of het exotische. Het is het land waar je dan niet woont. Dat dat altijd eigenlijk het land is waar je terug naar terug zou moeten.

[00:24:49]

En dat je daar altijd ook informatie moet ophalen en dat je daar altijd naar terug moet refereren. Verantwoord terug vind ik daar heel erg heftig en een bijna aanstootgevend in. Ik moet ergens terug, ik ben op, ik ben thuis, ik ben waar ik wat ik hoor en dat daar een geschiedenis leeft. Dat vind ik mooi. Dat wil ik absoluut wel leren, maar niet ten koste van alles. En dat lijkt soms wel te moeten.

[00:25:14]

De laatste jaren lijkt het erger te worden, zegt Jeffrey normaal. De truc om je te identificeren met je afkomst je dus in een Zwarte Piet discussie bijvoorbeeld, wordt wel meer verwacht tegenwoordig om daar een standpunt in te nemen. En zeker als je dus als Surinaamse bent zoals ik, word er eigenlijk ook verwacht dat je meteen zegt ik vind slecht, bijvoorbeeld dat jij die nog nooit bedreigd werden.

[00:25:39]

Maar ik bedoel, ik weet eigenlijk niet als wij daar ooit echt over gesproken hebben op social media.

[00:25:45]

Nee, dat is mij niet leuk niet? Maar ik vind het juist wel heel mooi om te zien dat dat jij je daar wel ivoo. Wat? Wat? Wat meer voor inzet of yuval die onderdeel onderwerpen niet onderbelicht laat?

[00:25:58]

Zijn er momenten in je leven geweest dat je je wel op een of haar manier een beetje verbonden voelde met de Surinaamse achtergrond? Ik heb. Ik heb denk ik ook toen ik een jaar of tien of elf en toen zei ik ook tegen mijn vader van jullie. Ik wil ook ik wil. Ik wil Surinaams leren, dikwijls te lang. Het is geen denk aan je bent Nederlands. Je spreekt Nederlands. Tussen 10 en 14 heb ik heel vaak op websites ben ik online cursussen Surinaams gaan probeert te volgen.

[00:26:29]

Nooit gelukt overigens. Ik weet nog heel goed dat Vivium een advies kom je bij ons wonen week en. Gaan we hier leerde. Er kwamen altijd weer de verhalen van opa dat als ze thuis spraken, dat zwaaide wat, omdat ik altijd dacht, ook heftig. Ik weet niet wat dat daar vandaan komt ofzo.

[00:26:51]

Of toch zoals het was. T Was vroeger. Euh. In Suriname was het niet toegestaan om dat thuis te spreken.

[00:27:01]

En op school. Wat zie je dan niet? Ik Pekkie denken en dat zie je het verband niet tussen het koloniale verleden en het feit dat jij de taal van je vader niet spreekt.

[00:27:12]

Het lijkt alsof ze die boodschap ook wil doorgeven aan mij. Zouden de kinderen bij het afscheid. We hebben onze jas al aan. Komt heel terloops ter sprake wat Pekkie meemaakte.

[00:27:21]

Tijdens een sollicitatie als detacheerder bij een gemeente kwam ik op gesprek en ik kwam naar binnen en ik was vroeg. En toen kwam er een collega naar me toe gelopen en die zei jij, je staat aan de verkeerde kant van de gang.

[00:27:36]

Je moet thuis zijn voor het aanvragen van een bijstandsuitkering.

[00:27:42]

Ik kom hier om te werken op. Toen was het stil. Weet je wel dat? Je merkt wel dat het de gewoonte is geworden. Heb ik zelf ook wel meegemaakt en daarom sta ik. Ik sta er dan heel hard in, omdat ik zelf onverantwoord. Het is natuurlijk. Je hebt het niet in de hand. Ik zeg dat wel altijd. Omdat ik geloof dat je vooral niet moet toegeven dat ik er niet aan toe geef. Zal ik niet erkennen dat het voordeel dat dat klopt.

[00:28:14]

Dan is het ook niet mijn probleem, zeg maar. Zo luidt het misschien ook een beetje van me af dat ik zoiets heb van jij, dat kun je denken, maar het is niet zo. Zolang je dat vasthoudt, voelt het voor mij heel erg. Dan kan ik er afstand van nemen.

[00:28:25]

Ik snap Jeffry strategie wel. Afstand nemen van Suriname. Van racisme en vooroordelen. Het slavernijverleden. Interessant, maar niet mijn probleem. Zijn positie in het veilige midden lijkt eigenlijk wel op die van het gros van mijn familie. Hoofdschuddend zien we toe hoe het slavernij debat ons land steeds verder verdeelt. Maar er is toch een verschil. Mijn moeder kan het onderwerp gewoon uit de weg gaan met haar vrienden en ik. Niemand heeft mij gevraagd om deze podcast te maken.

[00:28:58]

Als de grond me te heet onder de voeten wordt, trek ik toch gewoon de stekker eruit. Jeffry moet zich wel tot het slavernijverleden verhouden, waar zijn huidskleur, de structuur van zijn haar en door zijn achternaam. Hij ontkomt er niet aan. Hoe graag hij ook zou willen. Het is onuitstaanbaar en onoplosbaar en in de auto naast Pekkie geef ik mezelf een ongenadige schop onder mijn kont. Het moet nu maar eens uit zijn met mijn eeuwige gepieker. Dit is het verhaal.

[00:29:30]

In 1863 had Plantage Toeleeft 88 slaven en 73 eigenaren. 13 slaven heetten bouwvan. Een van de eigenaren heette Antonia van Lynden van der Heim. Al. Onze volgende bestemming is een appartementencomplex aan de Tei, op de zesde verdieping woont Carl Harnack in met kunst en boeken volgestouwd huis.

[00:29:58]

Tot nu toe heb ik vrij weinig tastbare documenten gevonden. Harnack maakt deel uit van een klein clubje Surinam Mista, verzamelaars die antiquariaten en markten afstruinen op zoek naar alles wat er over dat land te vinden is. We zijn hier nu voor een document over polyfoon dat misschien iets vertelt over het leven op de plantage.

[00:30:15]

Ik dacht van wauw, ik moet dat zien. Wie? Wie zou dat hebben laten zien?

[00:30:21]

Karl gaat ons voor naar zijn kamer en knipt een schemerlamp aan onze monden van open verzamelingen. In houten kasten staan rug aan rug.

[00:30:31]

Boeken in ingebonden leer zou een museum kunnen vullen. Rood, bruin, groen met vergulde letters. Boeken Aan de muur hangen historische prenten van oud gouverneur, schilderijen van plantages en daar staat een hele kast vol edities van De Hut van Oom Tom. Ook uit de tijd dat er nog anders heette. Hier moet geen kaars omvallen.

[00:30:50]

Bij voorkeur niet bij voorkeur.

[00:30:54]

Dit is DUXY. Het is een dik pak papier, een 18de eeuws juridisch jargon.

[00:31:00]

Ik begrijp dat er onenigheid was over eigendomsrecht en zo van de pomphuis.

[00:31:05]

Dit is een soort rechtszaak of precieze verslaggeving van een rechtszaak. Een ruzie in 775 is een eigenaar in Haarlem en eentje in Amsterdam.

[00:31:16]

De somma van 53.000 452 gulden, zes stuivers en acht penningen waarvoor ao het woord opnieuw rekening debiteren. Dus het werd uitbetaald. En kun jij zeggen of dit veel was in die tijd?

[00:31:37]

Nou, 17 73 is het begin van de neergang van de kolonie Suriname van de plantage economie, omdat in 17 drieënzeventig een beurskrach plaatsvindt in Amsterdam en heel veel plantages in Suriname hadden zware hypotheken.

[00:31:54]

Dit document dateert dus van twee jaar na de beurskrach op Mens. Montolivo had er toen nog geen effect. Midden van de 18e eeuw is gewoon de bloeitijd.

[00:32:02]

Het was één van de grootste plantages van Suriname, met een slavenmarkt van 236 mensen en een waarde in guldens van meer dan een half miljoen van de plantage economie.

[00:32:11]

De eigenaren hadden dus wel iets om ruzie over te maken. Daaronder speciaal begrepen de suikeren.

[00:32:18]

Hoe ging dat eigenlijk als met die opbrengsten?

[00:32:21]

Want deze eigenaren zaten dan in Amsterdam of in Haarlem? Kregen die dan jaarlijks opbrengsten van de suiker verkoop?

[00:32:31]

De eigenaren die dan in Nederland zaten velen daarvan? Die zijn dus nooit in Suriname geweest. Maar, stelde een administrateur aan die administrateurs? Ja, die waren wel gewoon ter plekke aanwezig. En die reis ze wel naar Europa toe. Maar die waren vooral wonen, vooral in de stad. En die bezochten de plantages n 2 3 maal per jaar.

[00:32:52]

De eigenaar uit dit document was getrouwd met de kleindochter van de oorspronkelijke planter. Wie controleert zij? Zou geen Suriname nog met eigen ogen poedersuiker werd gemaakt, maar ze verhuisde naar Nederland en liet haar deel van de plantage naar haar erfgenamen hier. Met elke generatie werden de stukjes plantage kleiner en de realiteit van slavernij raakte steeds verder weg.

[00:33:20]

En weer lezen we geen woord over de voorouders van P.

[00:33:25]

Het zou wel mooi zijn als ik nog wat meer van de plantage had in plaats van van de eigenaar natuurlijk.

[00:33:34]

De plantage ben ik echt heel erg geïnteresseerd in tekeningen en misschien zelfs foto's.

[00:33:45]

Zijn, Maar ik denk dat het gewoon een zoekwerken is. Nou ja, weet je wat jij zoekt eigenlijk? Net als ik? Ja, het menselijke verhaal toch? Waardoor je beter weet hoe je voorouders daar leefden. En ik denk dat dat soort valer er niet zijn of moeilijk te vinden zijn. Of misschien. Omdat ze dus feitelijk niet als mensen werden beschouwd. Dat is heftig. Volgende keer in de plantage van onze voorouders. Hoe gaan we om met wat niet staat geschreven?

[00:34:40]

Probleem is veel materiaal is verloren gegaan.

[00:34:44]

Is iets pas waar als het zwart op wit staat op papier heeft getekend? En in hoeverre kunnen we de geschiedenis herschrijven? Ik moet wel zeggen dat het een heel goed gevoel geeft dat ze wel hebben gevochten. Maar zie dat als vechten. Je hoort het in aflevering 5. Zwart op wit.

[00:35:06]

Ik zie iets heel belangrijks.

[00:35:14]

De plantage van onze voorouders is een Prospector VPRO productie voor NPO Radio 1. Van mij Maartje Duin in samenwerking met Pekkie Bova, met steun van het EMBO fonds, het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en het Matchwinst Fonds Gedeeld Cultureel Erfgoed. Eefje Blanken, Fortis eindredacteur en Oriënt Rots in de branding, zakelijk bijgestaan door Laura Verduin. Rory Ronde maakte de muziek en Wederik De Backer deed in Brussel op afstand. De Mic Stage advies kwam van Emma Lleshi en Laura STEC en ook Ten Hove hielp bij het archiefonderzoek.

[00:35:45]

Carmen Fernant verzorgt een randprogramma om na te praten over vragen als Van wie is dit verleden en Wie voelt de gevolgen in het heden? Kijk op VBR opende Newsflash de plantage. Je leest er ook de overwegingen om het woord slaaf of slaaf gemaakt te gebruiken.

[00:36:00]

Als je wil dat meer mensen deze podcast horen delen dan op sociale media en reaguurders. Wees een beetje lief voor mijn moeder ook zei ze ook maar een mens. Dank je wel. Jan Banning is fotograaf. Je kent hem misschien van zijn serie Bureau Critics of zijn serie troostmeisjes, maar de afgelopen twee jaar kwam Jan niet veel toe aan fotograferen.

[00:36:31]

Nu moest ik maar eens echt iets concreets gaan doen en nu gaan we eens kijken of we werkelijk ook al is dat Marvel één persoon iets kunnen veranderen.

[00:36:40]

Hij besloot zich volledig in te zetten voor een Amerikaanse vrouw die al 28 jaar in de gevangenis zit vanwege de dood van haar driejarige dochtertje. Ze hebben elkaar maar één keer ontmoet toen Joanna fotografeerde in de gevangenis. Maar Jan raakt ervan overtuigd dat ze onschuldig is.

[00:37:00]

Pollard.

[00:37:02]

Luister naar de driedelige podcast Jan en Christine precampagne over onrecht, doorzettingsvermogen en een ongewone vriendschap. Houd je deur!