Happy Scribe Logo

Transcript

Proofread by 0 readers
Proofread
[00:00:07]

Freunde is het zijn. Zich nog zo zagen hebben in het zieke. Letzten Claes Ramstein. Dit is met het oog op morgen met een overzicht van de autoriteiten, de krant van morgen en ontwikkelingen en achtergronden van het nieuws. Buiten is het 18 graden, binnen zit Sheila Sitalsing. Vandaag was ik even op Lowlands crematie, Washingtons stond in de Alpha tent. Michael Kiwanuka in de Bravo. Jawel, de organisatie heeft enorm haar best gedaan om er online iets van te maken met registraties van memorabele optredens met inspirerende praatjes, gepresenteerd op een fraaie website.

[00:01:01]

Het was fantastisch, het was geweldig, maar toen dacht ik terug aan hoe het was. Vroeger in het echt. Tussen al die blije mensen in die zinderende tenten. En toen moest ik een beetje huilen. Goedenavond en welkom bij dit oog op zondag. In Wit-Rusland blijven de mensen demonstreren tegen hun dictator. In Den Haag dient deze week het hoger beroep tegen de voormalige Bosnisch-Servische legerleider Ratko Mladic en in Suriname is de kersverse regering druk doende met het aantrekken van de banden met de oude kolonisator Nederland.

[00:01:39]

Albert Tramdienst, de nieuwe Surinaamse minister van Buitenlandse Zaken, is straks te gast. Deze onderwerpen zou meteen in de uitzending en een horti. Ook het antwoord op de vraag wat is de beste grap ter wereld? Nu eerst het nieuws van vandaag, zondag 23 augustus. Chirurgen moesten de afgelopen maanden veel meer amputaties uitvoeren bij ouderen.

[00:01:58]

Diabetespatiënten denken ongeveer dat vrij gebruikelijk van de patiënten 15 procent helaas een amputatie moet ondergaan en in deze periode is dat rond de 40 geweest.

[00:02:09]

Uit angst voor het virus kwamen de ouderen tijdens de korona piek niet met kleine wondjes naar het ziekenhuis, met desastreuze gevolgen.

[00:02:16]

Wat later bijna gaat die teen. Dan gaat het naar de voorvoet en op een gegeven moment kan je dan. Als dat allemaal dood weefsel is, het niet meer redden.

[00:02:24]

Het overkwam deze vrouw eerst een maand dat je erg veel moeilijkheden gehad, maar nu nog leven wordt door de Wit-Russische president.

[00:02:34]

Loekasjenko deelde vandaag opvallende beelden van zichzelf. Hij liep met een wapen in zijn hand buiten zijn presidentiële paleis. Het was een reactie op de ongeveer honderdduizend mensen die vandaag weer gingen demonstreren.

[00:02:50]

In Nederland ging een stuk minder mensen de straat op.

[00:02:53]

In Den Haag verzamelden zich enkele tientallen sympathisanten voor mensen op straat komen, maar niets minder dan waar.

[00:03:04]

Iedereen is van de Bazaar in Beverwijk was vandaag gewoon open. Gisteren besloot de veiligheidsregio dat vier hallen twee weken dicht moeten blijven, maar vanmorgen werd al snel duidelijk dat de bazaar daar geen gehoor aan ging geven.

[00:03:28]

De handelaren vinden de sluiting veel te kort dag.

[00:03:31]

We voor alles wat we doen, vooral de bazaar, zegt door de gemeente zelf, maar de rolluiken naar beneden moet komen trekken op moment dat de handhaving is.

[00:03:41]

De de handen dichter gaan de hallen dicht. Bij moment dat die er niet zijn, kunnen we het gewoon niet doen, want dan krijgen wij Clemons.

[00:03:50]

Later op de dag is dat ook gebeurd. In België is de ontvoering van An en Eefje herdacht. Vandaag, 25 jaar geleden, werden ze meegenomen door Marc Dutroux. Het was een moeilijke dag voor de vader van An.

[00:04:02]

Het is nog altijd even hard om geconsulteerd te worden en terug gekatapulteerd te worden naar de tijd van toen.

[00:04:09]

Want dat is toch vindt hij het belangrijk om een herdenking te houden, zodat wij kunnen vermijden dat zulke dingen nog gebeuren. En krijgt het een beetje zin dat An en Eefje zich daar voor moeten opofferen?

[00:04:24]

Wielrenner Mathieu van der Poel is met overmacht Nederlands kampioen. Nummer drie Timo Roosen zag de bui al hangen toen Van der Poel zijn demarrage plaatste.

[00:04:32]

Dan kun je ze wil aanzetten, maar dan worden we wel afgereden. Dan komt de beste man bovendrijven. Dat.

[00:04:39]

Van der Poel heeft weinig woorden nodig om zijn race te beschrijven.

[00:04:42]

Ik had de hele goeie dag. Dat was het nieuws vandaag op radio en tv. Ga maar naar de krant van morgen met Freddy van Tijn. De Volkskrant vraagt zich af of de bezwaren van de vereniging voor raadsleden over het korona beleid terecht zijn. In een brief aan de Tweede Kamer klaagt de vereniging zich over het gebrek aan inspraak in het beleid. De geleerden zijn het er niet over eens. Hoogleraar staatsrecht Voermans uit Leiden zegt Ze hebben een punt. Ze hebben al een halfjaar niets meer te vertellen en hij is ook bang dat de rol van de volksvertegenwoordigers in de toekomst beperkt blijft, maar nooit recht.

[00:05:15]

Specialist Wieringa uit Groningen ziet in de nieuwe Korona met een vooruitgang. De wet werd vrijdag nog aangepast om zorgen over de privacy van de corona weg te nemen. Wieringa noemt de kritiek hoogst overtrokken, zelfs een beetje stemmingmakerij. Er is veel verbazing en ergernis over de werving van bron en contact onderzoekers zoals die bij de GGD verloopt. NRC schreef dat het op sociale media barst van de verhalen van mensen die de GGD willen helpen bij de korona onderzoeken, maar die niet aan de slag kunnen.

[00:05:45]

Ze krijgen geen reactie op hun sollicitatie, worden op basis van geoptimaliseerde systemen afgewezen door een uitzendbureau, lopen tegen onrealistische eisen aan, zoals zeven dagen in de week beschikbaarheid of ze krijgen zelfs te horen dat ze niet nodig zijn, terwijl op vacature websites grote vraag is naar bron en contact onderzoekers.

[00:06:05]

De Telegraaf beschrijft wat je zou kunnen noemen een luxe probleem. De gemeente Laren zit ermee. Wat moeten ze doen met de grote aantallen eigenaren die hun Ferrari, Lamborghini of Aston Martin Comercio en de grote aantal anderen die ze komen spotten? Die overspoelen namelijk het dorp in het Gooi. En dat is een probleem in Corona. Tijd allemaal op hetzelfde stukje weg. Laren kwam met beleid. Met spandoeken werd autobezitters gevraagd het beschaafd te houden. Zo niet krijgen ze een boete van 380 euro.

[00:06:34]

Inmiddels heeft de gemeente een lijst van 63 kentekens, waarvan de houders al een waarschuwingsbrief hebben ontvangen. En grote kans dat we een berichtje zoals dit vorig jaar rond deze tijd ook hebben behandeld. Maar dat maakt het niet minder actueel. Ongedierte bestrijders hebben afgelopen weken overuren gedraaid. Door de afgelopen hittegolf is de overlast door wespen enorm gestegen. Een bestrijder in Twente bijvoorbeeld verwijdert zeker twintig nesten per dag. Overigens denkt hij dat hij door Corona meer werk heeft dan anders normaal, zegt hij.

[00:07:06]

Zitten de mensen in Spanje en zien ze die wespen niet? Nu blijven ze thuis.

[00:07:10]

Deze onderwerpen morgen uitgebreid in de ochtend. Tamazight is de nieuwe naam voor een legertje. Ambitieuze zomercursus. Soemita. Spelverdeler Wortelstelsel. Kirt neerknallen. E.C. Super Music For Keert. Zo'n met de basis een paar. Voor werd. Generatie. Het. Dat was met embargo's en ze hebben al de beste moves. U hoorde het al in het nieuwsoverzicht. Opnieuw grote demonstraties in Wit-Rusland vandaag. Goedenavond correspondent David Jan Godfroid.

[00:10:37]

Goeie babbel. Waren er alleen demonstraties in Minsk, in de hoofdstad of in heel het land weer? De reden waren er demonstraties in het hele land, met name ook in steden als Grodno tegen de grens met Polen, in Brest en de andere grote stad, maar het grootste was er toch wel in. Verreweg het grootste was het wel in Minsk.

[00:10:56]

De hoofdstad was de sfeer tijdens de demonstratie. Het begon allemaal, ja, eigenlijk. Net als vorige week. Toen waren heel veel mensen bij elkaar gekomen in het centrum van Minsk, op het Onafhankelijkheidsplein. Schattingen spraken zo'n tussen de 150 en 200 duizend mensen. Dat was volgens mij ook ook wel zo. En dat was heel vreedzaam. Ze verzamelden zich op dat plein, liepen een eindje, verzamelden zich weer op een andere plek en vervolgens trokken ze naar het presidentiële paleis, maar bleven op grote afstand ervan.

[00:11:28]

Er stond ook een enorme rij oproerpolitie om ze tegen te houden. En toen ineens verschenen de video's van president Loekasjenko, gewapend met een Akan zevenenveertig een automatisch geweer. Uh, en die werden online gezet. En ja, iedereen vroeg zich vroeg zich af wat is hier in vredesnaam aan de hand? De president die zich laat filmen en dat vervolgens ook op op. Op het internet zet met een automatisch wapen, is er in zijn handen als intimidatie bedoeld of als waarschuwing.

[00:11:58]

Al moeten we dat interpreteren.

[00:12:00]

Ja, dat is heel, heel moeilijk. Ik heb er zelf al een soort van verklaring voor. Kijk, wat ie volgens mij wil zeggen is dat die mensen op straat tussen demonstranten geen mensen zijn en geen burgers van Wit-Rusland. Met begrijpelijke grieven, met problemen met de bezwaren tegen de de door de fraude bij de verkiezingen. Maar dat dat buitenlandse pionnen zijn die ons land wat dreigen, die ons mooie Wit-Rusland bedreigen. En met zulke mensen praatte de hemel niet.

[00:12:25]

Star Trek trek je tegen ten strijde en ik ben de hele Loekasjenko. Ik ben de opperbevelhebber van de strijdkrachten die dit land tegen die buitenlandse bedreiging moet verdedigen en de strijd. De strijdkrachten staan voor honderd procent achter me. Ik denk dat dat dat de boodschap is geweest die die wilde uitstralen.

[00:12:43]

Want van echt fysiek ingrijpen komt het nog steeds niet in die demonstraties.

[00:12:48]

Nee, dat is de. De eerste paar dagen natuurlijk wel gebeurd. Heel hard. Er zijn duizenden mensen gearresteerd en er zijn honderden mensen mensen mishandeld in de arrestanten, wagens in de gevangenissen. Maar ja, kennelijk heeft Loekasjenko z'n lesje geleerd, want daar kwamen natuurlijk heel veel kritiek op. En dat heeft ook geleid tot veel grotere demonstraties. Dus het is wat dat betreft is het rustig gebleven. Ook vandaag weer heeft de oproerpolitie niet ingegrepen, maar die dreiging is er natuurlijk wel voortdurend.

[00:13:17]

Nou heeft het ministerie van Defensie vandaag bericht dat het leger de bescherming van nationale herdenkingsmonumenten zou overnemen van de politie. Waarom was dat eigenlijk?

[00:13:27]

Ja, dat was ook weer zo'n zo'n bizar voorbeeld van hoe dat gaat in uh in Wit-Rusland. Uhm. Kijk die. De Tweede Wereldoorlog is natuurlijk enorm. Euh, dramatisch geweest in Wit-Rusland. Dat is één van de zwaarst getroffen landen geweest. Uh in uh in heel he. In heel Europa dus. Dat is heel erg gevoelig. Nou, het hele land staat vol met met monumenten voor de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, voor de helden van het Rode Leger die Wit-Rusland hebben hebben bevrijd en alles wat daar in de buurt komt en dat dat dat dat is.

[00:14:01]

Dat is toch alles wordt toch gezien als een soort van heiligschennis. En zeker als mensen daarnaartoe gaan met de wit rood witte vlag de oude vlag van het onafhankelijke Wit-Rusland. Dat brengen de de de de de militairen in verband met fascisme. En als je daarmee bij dat soort monumenten komt, ja, dan moet het leger wel ingrijpen. Vond de minister van Van Defensie. En die heeft dus gedreigd dat als dat zou gebeuren, dan zouden de demonstranten niet met de politie, maar met het leger geconfronteerd worden.

[00:14:32]

Nou heeft de Wit-Russische oppositie drie dagen geleden aangekondigd dat ze met een politieke verklaring zouden komen die alles op z'n kop zal zetten. In die verklaring is gepubliceerd. Wat staat er in? Ja, dat klopt. Ik zal niet zeggen dat die nou alles op de kop zetten. Om eerlijk te zijn. Nee, wat ze wat ze hebben voorgesteld is een referendum om terug te keren naar de grondwet van 1994. En daar staan allerlei wijzigingen in. Maar het belangrijkste is dat die grondwet van 1994 een beperking stelt aan het aantal termijnen voor de president.

[00:15:04]

Loekasjenko heeft zichzelf toegestaan een nieuwe grondwet om ja, eindeloos president te kunnen blijven. En daar wil de oppositie dus van af. En verder, en dat is redelijk onbegrijpelijk opgeschreven, moet ik eerlijk zeggen. Willen ze dat leden van het parlement die geen standpunt innemen in het huidige conflict worden verwijderd? Net zoals leden van lokale parlementen, regionale en lokale parlementen? Nou, wat ze dat, maar wat ze daar nou precies mee bedoelen. En zeker hoe ze denken dat te bereiken is mij volstrekt een raadsel, moet ik eerlijk zeggen.

[00:15:37]

Heeft oppositieleider Svetlana Tigana die heeft gezegd tegen Loekasjenko die dan moet vertrekken? De EU erkent de verkiezingsuitslag niet. Loekasjenko heeft nog steeds geen krimp. Reageert hij nog anders? Nee, hij geeft nog steeds geen krimp.

[00:15:55]

Zijn boodschap wordt steeds duidelijker dat wat er in de straten van Minsk en andere steden gebeurt, dat dat georganiseerd en gecoördineerd wordt vanuit het buitenland. Sterker nog, hij zegt dat de NAVO legers aan de grenzen met Polen en Litouwen Litouwen bij wijze van spreken staan te popelen om Wit-Rusland binnen te vallen. Dus zegt hij het komt allemaal vanuit vanuit het buitenland. En ja, de oppositie stelt daar demonstraties tegenover. En dat zijn indrukwekkende demonstraties, moet ik zeggen. Afgelopen week tweehonderdduizend mensen, deze week weer.

[00:16:29]

Maar die oppositie moet zichzelf natuurlijk ook niet rijk rijk rekenen. Want waar ze al een tijd mee bezig zijn, is het organiseren van een nationale staking. Dat zou natuurlijk een enorm sterk drukmiddel draaien, maar die komt maar niet van de grond. En een ander probleem dat ze hebben en dat is misschien nog wel groter, is dat de politie, de veiligheidsdiensten en het leger nog steviger stevig achter Loekasjenko staanders. Zit zitten niet of nauwelijks barsten in. En dat is eigenlijk de enige kurk waarop Loekasjenko drijft.

[00:16:58]

Nog maar wel een ongelooflijk sterke kurk. Dank David aan God in Moskou. Karel King I feel I move, de nieuwe Surinaamse minister van Buitenlandse Zaken Albert Grandin is op bezoek in Nederland. Het is voor het eerst in tien jaar dat er weer een Surinaamse minister in Nederland is voor officiële gesprekken. Hij is hier om de betrekkingen tussen Nederland en Suriname te versterken. Na een stroeve periode onder de vorige regering. Goedenavond meneer M10, goedenavond. Vindt u het bijzonder dat u de eerste minister in tien jaar bent in Nederland weer bezoekt vanuit Suriname?

[00:19:43]

Dat is bijzonder in dat opzicht dat dat betekent dat twee landen die historisch nauwe banden hebben gehad, weer met elkaar kunnen praten op een manier dat de beide landen eigenlijk. Plezierig vinden, maar Beele vrolijkere ook nuttig vinden en zeker bij de leiders van Nederland en Suriname.

[00:20:08]

Want onder het bewind van Van Bouterse, die er net vertrokken is als president, zijn de betrekkingen tussen Suriname en Nederland heel erg slecht geworden. Er was een tijdlang geen ambassadeur. Wat? Wat gaat u doen om die betrekkingen weer te verbeteren? Wat gaat u eerste stap zijn naar de eerste stap is reeds gezet.

[00:20:27]

Tijdens het gesprek tussen premier Rutte en president Santokhi kort voor zo'n inauguratie is toen afgesproken dat we de relaties zouden herstellen op het niveau van ambassadeurs, het hoogste diplomatieke niveau en de relaties tussen de twee landen. Dus dat is één van de dingen die sowieso gaat gebeuren. Vrij snel, maar daarnaast willen we beginnen met het opzetten van een samenwerkings mechanisme tussen de beide landen en dat werkoverleg dat we morgen zullen beginnen. Dat als doel om na te gaan welke, op welke wijze en op welke gebieden wij de samenwerking zullen starten morgen en in overleg met de minister.

[00:21:10]

Al kan met uw ambtsgenoot hier in Nederland. Dat klopt en zal hij de bevolking vindt het ook belangrijk is is dat zo? Of is er onder de Surinaamse bevolking niet elke sentiment? Wat moeten we nou weer met die oude kolonisator?

[00:21:26]

Hoe kijkt u aan? We praten hier over twee groepen van personen in de bevolking in Suriname en we hebben een Surinaamse gemeenschap in Nederland. In beide gevallen is er sprake van een enorm aantal Chaz, maar niet alleen op de omdat er een nieuwe wind waait in Suriname en dat we praten over een herstel naar democratie en rechtsstaat, naar behoorlijk bestuur. En vanuit dat optiek wordt aan beide kanten zowel hier als in Suriname de relatie met Nederland gewaardeerd.

[00:21:58]

Is de vicepresident van de nieuwe regering en de heer Prensa. Die heeft in Nederland aan een Drax veroordeling aan zijn broek. Is dat nog een complicerende factor bij deze gesprekken?

[00:22:10]

Uhm, wat mij betreft niet. Laten we daar rekening mee houden dat meneer Brunswijk veroordeeld is vele jaren geleden. Ondertussen heeft hij zich politiek gemanifesteerd. Vandaag de dag is hij dus in de politiek, met een tiental zetels in het in de Nationale Assemblee. Maar daarnaast moet rekening houden. En dit soort verhaal dat ik graag vertel is dat. Het gaat niet om personen. Het gaat niet om president Santokhi of president vicepresident Brunswijk. Het gaat om de toekomst van het land.

[00:22:44]

En als we ons focussen op het grotere verhaal, dan hoop ik dat zowel Nederland als andere partners in de wereld daarnaar zullen kijken. Het is tijd voor een nieuwe toekomst voor Suriname en dat is een toekomst die we samen willen opbouwen.

[00:22:56]

En je heeft het over dat grotere verhaal en noemde het al wederzijds voordeel. Wat? Wat? Wat ziet u concreet voor u in die samenwerking? Hoe ziet dat wederzijds voordeel eruit?

[00:23:07]

In ieder geval op een stuk van het bedrijfsleven. Ik denk dat er mogelijkheden zijn in Suriname en ik denk dat er mogelijkheden zijn voor het Nederlandse bedrijfsleven om in Suriname te investeren. Een stukje werkgelegenheid ontwikkelen, een stukje export te genereren dat naar de Europese markt kan komen. Maar ik zie ook wederzijds voordeel wanneer we op politiek en diplomatiek samen optrekken op basis van gelijkwaardiger en gemeenschappelijke principes.

[00:23:34]

Nou bleek na het aantreden van de nieuwe regering Santokhi dat de boel niet echt netjes was achtergelaten door Bouterse. Daar zijn niet alleen computers weggedragen uit overheidskantoren, maar er is ook een schuld nagelaten van 3 miljard dollar. Torenhoge rentes die de Surinaamse staat moet betalen over aan. Is dat ook iets wat u in uw gesprekken met Nederland meeneemt voor hulp bij herfinanciering van deze schuld?

[00:23:59]

Zeer zeker. Dit is één van de gesprekken die we zeker morgen willen opstarten. Wij hopen dat we een samenwerkings mechanisme kunnen opzetten waarbij we over het over een aantal gebieden gemengde commissies kunnen laten werken. In kranten is al een stuk van Financiën en economie en zeker wanneer het gaat om finance. Dan hopen we dat we met Nederland kunnen praten over een manier om gezamenlijk te kijken naar die naar de schuldverlichting. Dat is een enorme schuld en ik denk dat dat ook in het belang van een ieder is om daar een stukje bijdrage in te leveren.

[00:24:34]

Dus denkt u dat hoopte dat Nederland bijvoorbeeld aan garanties wil bieden of met of wil helpen met het herfinancieren? Een deel van die schuld overnemen met een lagere rente wel, waardoor lenen aan Suriname? Denkt u aan dat soort constructies?

[00:24:48]

Dat zijn modaliteiten waar ik al aan denken. Nou noemde u ook al de Surinaamse gemeenschap hier. Uw regering heeft ook nadrukkelijk richt zich ook nadrukkelijk op de diaspora. In Nederland. Waarom vindt u dat zo belangrijk? Wel in de eerste plaats. We hebben zo'n vierhonderdduizend Surinamers hier van verschillende generaties geleden. President Santokhi heeft nadrukkelijk gesteld in de campagne in de verkiezingscampagne en op zo'n vele bezoeken hier in Nederland, dat wanneer hij verkozen zal worden tot leider van het land, dat hij niet alleen zou regeren met 550.000 Surinamers, maar met minimaal een miljoen Surinamers.

[00:25:28]

Dat betekent een ieder die zich Surinamer voelt. En wij geloven dat de Surinaamse gemeenschap hier, maar waar dan ook ter wereld aanwezig, een bijdrage kan leveren. Dat kan op verschillende manieren en dat zijn de issues die hier besproken hebben. Op welke wijze de Surinaamse gemeenschap in Nederland ook een bijdrage kan leveren. Dat kan gewoon via het ter beschikking stellen van expertise en kundig zijn. Het kan ook gewoon door Physik in Suriname een bijdrage te leveren voor korter dan wel langere termijn.

[00:25:58]

En daarvoor zou dat natuurlijk een ondersteuning van de Nederlandse overheid bij nodig zijn om dat mogelijk te maken, maar daarnaast te mobiliseren van technische bijstand. Maar ook het mobiliseren van investeringen als kapitaal en investeerders richting Suriname.

[00:26:16]

En en heeft u heeft gesprekken gevoerd met de diaspora is positief op gereageerd.

[00:26:22]

Men is heel enthousiast, ook met de de diaspora politici. Iedereen is enthousiast en ik geloof dat dat natuurlijk zeer gewaardeerd wordt. Ook in Suriname. Daar is er een enorme bijdrage die is geleverd door de Surinaamse diaspora en ook door de Nederlandse gemeenschap. In recente delen met name gerelateerd aan koolvis 19. Maar ik denk dat veel meer nog gedaan kan worden. Ik hoop alleen dat dat enthousiasme natuurlijk vertaald kan worden in concrete bijdragen tot die ontwikkeling wel op gang kan.

[00:26:52]

Nou benadrukte. En wat zijn we willen met schone lei beginnen? Democratie, mensenrechten, vrij van corruptie en president zijn, heeft in het verleden nog gezegd Suriname gaat ten onder aan Frans zijn familie programma's dat iedereen zijn eigen mensen voortrekt en bevoordeelt. Inmiddels is Rester in Namen wel wat commotie ontstaan. De vrouw van de president, de broer van de vicepresident, zijn allebei benoemd in de raad van commissarissen van het Surinaamse staatsoliebedrijf. Maar er is teleurstelling over hem. Begrijpt u die teleurstelling en is dit niet ook een tegenslag voor het verhaal dat u hier wil houden of netjes naar school gaan doen in Suriname?

[00:27:33]

Dan kijk je wel wat. We leven in een kleine samenleving waarbij personen verschillende petten op hebben en zeker diverse kwaliteiten hebben. Uhm, ik begrijp aan de ene kant dat de discussie. Aan de andere kant moet ik zeggen dat wanneer het gaat om het hebben van kwaliteit, dat dat ingezet kan worden. We weten dat de verschillende uhm goede kwaliteiten heeft, enorm goed geschoold is om datgene wat ze nu op zich op haar genomen heeft om dat uit te voeren. Ik geloof niet dat de functie van Ophüls leden per se een ceremoniële hoeft te zijn.

[00:28:13]

Overigens moet ik zeggen dat al bijna honderd jaar geleden in de Amerikaanse context first lady's substantiële bijdrage hebben geleverd tot recente dagen in het functioneren van hun. Hun rol in hun eigen functioneren, maar ook in dat van de van de samenleving. Dus ik geloof dat het wel degelijk mogelijk is dat te combineren. Het is jammer dat men dat niet allemaal in de juiste context plaatst, maar ik geloof dat wij mogen verwachten dat wanneer een regering aantreedt en wanneer daar zo'n openheid van meningsuiting is, dat dit soort discussies sowieso zullen kregen.

[00:28:49]

En daar heb ik ook respect voor, want vrije meningsuiting hoort erbij.

[00:28:52]

Ankara Minister Albert tramtype. Touched. Totaal. Exuy. Stuurt was dat met An de Border. Dinsdag begint het hoger beroep in het proces tegen de voormalige Bosnisch-Servische legerleider Ratko Mladic. In 2017 is hij tot levenslang veroordeeld door het Joegoslavië tribunaal. Goedenavond Tijz Bauknecht, onderzoeker bij het NIOD. Goedenavond. Het hoger beroep zou eerder dienen was uitgesteld, mede vanwege de gezondheid van Mladic. Nu gaat het wel door. Hoe gaat het met hem?

[00:32:33]

Dat is een goede vraag. Het hoger beroep zou eigenlijk plaats gaan vinden in maart en toen moest Mladic geopereerd worden aan zijn dikke darm en leed aan interne bloedingen. Daarna kwam Covic. Dat is een stressvolle situatie voor hem geweest, zeggen zijn advocaten. Die hebben ook gevraagd om een tijdelijke vrijlating wegens de humanitaire gronden. En nu moet u dan toch voor het tribunaal verschijnen, dan wel in persoon, dan wel via videolink. Euh, men. Eigenlijk weten we pas dinsdag hoe het met hem gaat.

[00:33:10]

En woensdag heeft hij in principe nog het slotwoord. En misschien kan die dan zelf nog wat zeggen over hoe het met hem gaat.

[00:33:18]

Want wat staat er te gebeuren dinsdag in hoger beroep? Na het hoger beroep is eigenlijk al snel ingediend na 2017. Na het vonnis en dat vonnis. Dat was een gigantisch boekwerk van 2.500 pagina's en daar dat dat moest gelezen worden. Uhm. En in de tussentijd. Euh. Is het vooral een papieren beroep geweest. En wat er dinsdag en woensdag gebeurt is dat. Euh, eerst. De advocaten van Mladic is nog éénmaal goed hun zaak aan de rechters gaan uitleggen en hun eisen op tafel leggen.

[00:33:56]

En woensdag is het dan de beurt aan de aanklagers om nogmaals te zeggen dat ze het niet eens zijn met de enige vrijspraak op de aanklacht wegens genocide in de in 1992 in. In een zestal dorpen.

[00:34:11]

En dat is dus ook wat we kunnen verwachten dat de verdediging zich daartegen gaat keren. Wat verwacht u nog meer van de verdediging?

[00:34:21]

En de verdediging is absoluut niet blij met het vonnis. Zij vonden het proces niet eerlijk en ze vonden dat de voor de aanklagers eigenlijk met een veel groter leger tegenover een kleine verdedigings team stonden. Ze vonden voornamelijk ook dat Mladic niet verantwoordelijk is voor de genocide in Srebrenica, maar ook niet voor de belegering van Sarajevo, het gijzelen van van 200 VN militairen. En ze vinden dat eigenlijk maar een farce. En Maritz geldt voor veel mensen in Servië nog steeds als een held in het verhaal.

[00:34:57]

Wat de verdediging vertelt is eigenlijk dat Mladic voornamelijk vocht voor het belang van de Servische bevolking in Bosnië en eigenlijk bescherming bood in plaats van dat hij misdrijven pleegde.

[00:35:11]

En er kunnen er nog nieuwe getuigen worden aangevoerd. Nieuwe feiten worden aangevoerd. Of is dat een gepasseerd station?

[00:35:20]

Dat is eigenlijk wel een gepasseerd station. Tijdens het proces van 530 dagen zijn 500 e n en negentig getuigen gehoord. Dus het bewijsmateriaal is toch echt wel aan de rechters voorbijgekomen. En euh, in de beroepsprocedure bij het rest mechanisme, zoals het dat tegenwoordig heet, gaat voornamelijk over de interpretatie van het recht en de categorisering van van de feiten. En de grootste vraag die eigenlijk voor hen ligt is of de misdrijven in de in die dorpen in 1992, waaronder Predator, ook het predikaat genocide moeten krijgen en in de eerste in eerste aanleg hebben ze dat er overigens.

[00:36:03]

Melanie is wel veroordeeld voor voor uitroeiing in die gebieden en NAVO.

[00:36:08]

Hoe lang duurt het voordat er vervolgens wordt gewezen?

[00:36:12]

Dat is koffiedik kijken, maar als je kijkt naar het vonnis in eerste aanleg, dat was al een dik pakket en je mag hopen dat de rechters op vele punten al begonnen zijn met het schrijven. Uhm. Sommige dingen zijn toch wel een beetje copy paste van stukken uit het vonnis waar ze het dan toch al mee eens zijn. Maar ze moeten toch nog één keer goed de argumenten van de partijen horen. En ja, het verleden leert wel dat het meestal toch nog wel een jaar of misschien nog wel twee jaar kan duren voordat er een vonnis dan uiteindelijk klaar is.

[00:36:47]

En ja, en een belangrijke vraag daarbij is natuurlijk nog wel de leeftijd en de gezondheid van Mladic, want hij is 77. En zoals we in het begin van het gesprekken al zeiden is zijn gezondheid erg zwak. Dus misschien zit er wel een beetje haast bij om dat vonnis nog te kunnen overhandigen.

[00:37:07]

Voor dat hij misschien komt te overlijden is en kan er nog iets uit komen. Uhm in in de zin van strafvermindering of of anderszins een vrijspraak. Hij zit nu levenslang.

[00:37:21]

Reeds zou dat kunnen. Uhm. Maar meestal gebeurt dat niet. Levenslang is de hoogste straf die het tribunaal heft heeft opgelegd. Zijn baas Radovan Karadzic heeft dat ook gekregen. Ook in hoger beroep. En ze zijn ook voor dezelfde misdrijven veroordeeld. En het gaat om de meest ernstige misdrijven die gepleegd zijn sinds de Tweede Wereldoorlog in Europa. Dus volkerenmoord. En daar hoort wel de hoogste straf bij die de rechtbank kan opleggen. Dus ik verwacht eigenlijk niet dat hij een lagere straf zal krijgen.

[00:37:56]

Dat zonder dat er echt wel een grote verrassing zijn en ook geen andere verrassingen in dit jaar van is in hoger beroep.

[00:38:03]

Nee, ook dat zou heel gek zijn omdat Uhm in veel vonnissen hiervoor die voornamelijk ook over de gebeurtenissen in Srebrenica zijn gebeurd en is Mladic al eigenlijk bestempeld als mededader. Het zou dus betekenen dat als hij in één keer vrij wordt gesproken, dat ook de volwassen vorm van voordien misschien nog wel eens herzien moeten worden. En ik denk niet dat de rechters dat aandurven en dus ook niet zullen doen.

[00:38:32]

Dan zit hij in Scheveningen in de gevangenis. Al jaren, wat doet hij daar? De hele dag ontvangt hij bezoek. Is er iets over bekend?

[00:38:42]

Het is een goede vraag.

[00:38:43]

Hij zit er nog met een aantal verdachten van het Dresmé geweest, maar die op dit moment nog steeds een proces ondergaan. Dus de voormalige twee chefs van de veiligheidsdienst, Serviër Radovan Karadzic, zitten ook nog in de gevangenis. Wat ik weet van wat er gebeurt bij de gevangenen van het Internationaal Strafhof? Die zitten een verdieping hoger. Is dat ze vaak samen koken en dat ze een beetje tuinieren. Maar er is ook een sport gelegenheid. Er kan gevoetbald worden.

[00:39:16]

Uhm, maar ik ben niet trots op wat je op 77 jarige leeftijd. En onder de huidige omstandigheden nog kunt doen. Misschien leest u een boek. Dat heeft ie tijdens het proces ook wel eens gedaan om ook een beetje de rechters te kleren.

[00:39:32]

Nou, hartelijk dank tijdens Bauknecht de. Greeters zit tussen. Staden. Hoe weet je een woord de Beatles? Wat is humor en heeft het zin? Maddelein Strick deed er jarenlang onderzoek naar en komt nu met het boek. Humor is één van de vier pijlers onder het universum, de andere drie ben ik vergeten. Ze is psycholoog en onderzoeker aan de Universiteit Utrecht. Goedenavond Rijnstreek en goedenavond. Nou komt er maar door de AIVD een onderzoek naar gedaan. Wat is de beste grap van de wereld?

[00:42:01]

Ja, die staat in het boek.

[00:42:03]

Uhm en euh ja, ik kan m voorlezen. Maar het is eigenlijk niet eens zo'n hele grappige grap. Euh, d'r is wel onderzoek naar gedaan inderdaad. En uit al die euh. Dat hele uitgebreide onderzoek waarin duizenden grappen werden ingestuurd naar een Britse onderzoeker. Die heeft uiteindelijk de beste grap uitgekozen. En dat was uhm dat. Nou ja, het ging over uhm wat. Het gaat over twee mannen die in het bos zijn en op een gegeven moment valt er eentje neer.

[00:42:32]

Uh en uh, de ander schrikt daarvan. Uh belt uh. Het ziekenhuis van God. Er is iemand neergevallen. Wat? Wat moet ik doen? Nou zegt ie personen aan de andere kant van de Rijn. Laten we allereerst even inderdaad vaststellen dat deze persoon overleden is. Ook zegt hij andere Dus het is even stil. En dan hoor je een heel hard schot en dan komt die persoon terug aan de telefoon. Ja ok. En wat nu? En dat vonden mensen de beste.

[00:43:01]

De allerbeste grap van de wereld. Wat ook wel weer laat zien hoe moeilijk het eigenlijk is om te voorspellen wat mensen echt grappig vinden. Want wat? Wat? Wat zegt het eigenlijk over humor of over wat wij grappig vinden? Voor mij zegt het dat humor vaak in euh. De spontane humor vaak beter werkt en dat die kant en klare grapjes euh, lang niet altijd het leukste zijn. Euh, sommige mensen houden daar heel erg van. Maar er zijn eigenlijk ook heel veel mensen die helemaal niets van moppen houden en die het veel leuker vinden als mensen spontaan in gesprek iets relevant afgemat kunnen zeggen, wat ook en meteen is.

[00:43:39]

Euh ja, sfeer geeft. En euh, in plaats van zo'n ingeblikt hapje. Nou uhm, wordt dit ongetwijfeld heel vaak aan u gevraagd. Uhm. Bent u zelf grappig? Euh. Ik ben niet iemand die vaak grappen maakt. En daarom dacht ik ook altijd vroeger dat ik geen gevoel voor humor had. Euh. Maar sinds ik euh onderzoek doen naar humor weet ik dat het eigenlijk wel zo is. Want de wetenschap zegt dat humor niet alleen gaat om het kunnen grappen maken, maar ook om te kunnen relativeren en het ook het kunnen begrijpen van grappen.

[00:44:12]

Dus uhm, ik ben daar wel heel erg goed in, dus ik zou toch zeggen dat ik een gevoel voor humor. En waarom bent u het gaan onderzoeken? Want u zegt ik dacht vroeger niet dat ik zelf nou se een euh hoogontwikkelde gevoel voor humor had. En u bent toch in dat onderzoeksterrein verzeild geraakt? Hoe is dat zo gekomen? Ja, ik denk dat dat er echt uit mijn kindertijd al komt. Bij ons in de familie was humor heel erg belangrijk.

[00:44:35]

Euh dus. Ik had altijd het gevoel dat de ooms en tantes euh, die het meest grappig waren ook het meest creatief waren. Euh. Maar het meest artistiek en euh, ik. Ik wilde dat eigenlijk ook wel heel graag zijn. En ik was best wel een studie bol en best wel serieus. Uhm, dat trok mijn euh, mijn interesse. En dat was ook zo dat het wel meer een mannen ding was in onze familie. Mijn vader euh, is heel grappig en dat was op een of meer ook het idee van de mannen.

[00:45:06]

Euh, in onze familie. Dat zijn dan de grappenmakers en de vrouwen. Dat zijn dan meer de serieuze rots in de branding. Euh. En dat heeft mij altijd ook wel een beetje dwarsgezeten denk ik dacht. Ik ga daar verandering in brengen. Dat hoor je trouwens wel vaker dat humor een manja ding is. En mannen zijn de grappenmakers en vrouwen lachen om de grapjes. Mannen. Is dat ook zo? Euh ja. Mannen zijn inderdaad vaker de grappenmakers.

[00:45:31]

Euh. En vrouwen zijn vaker degenen die erom lachen. Maar dat is hoeft niet zo te zijn. Het is niet een aangeboren verschil, dat is een cultureel verschil. Het is een rollenpatroon dat mannen vaker euh initiatief nemen. Veel aanwezigen zijn in een gezelschap meer dominantie tonen en dat vrouwen in het algemeen juist wat socialer, meegaande. Meer de ontvangende partij zijn uhm, wat niet wil zeggen dat vrouwen geen gevoel voor humor hebben, dus ze zijn juist heel goed.

[00:46:00]

Ook wel in het vertellen juist van grappige anekdotes over zichzelf die er spontaan zijn, waarmee ze ook contact maken met anderen. Er zijn natuurlijk een hele hoop ontzettend grappige vrouwen, maar dat wil niet per se zeggen dat het echt gaat om het podium pakken en en euh, en een performance van ik ga nu even een grap vertellen en iedereen gaat om mij lachen.

[00:46:18]

Want als u humor zou moeten definiëren wat, wat? Wat is nou een heel precieze wetenschappelijke definitie van de huidige definitie die in de psychologie wordt gebruikt is dat het een goedaardige schending is. Dus je je doorbreekt eigenlijk altijd regels van de logica of gedrags normen of verwachtingen. Uhm. En dat is euh. Dat doe je op een manier die goedaardig is, dus die speels en prettig en leuk is. Als die twee dingen samengaan is een dreiging eigenlijk van de regels.

[00:46:50]

Tegelijkertijd een gevoel gevoel van een goed aardigheid. Dan wordt er humor ervaren. En het moet goed aardig zijn, zegt u. Want er bestaat natuurlijk ook vileine humor of gemene humor. Of uhm ja, en een sarcastische, neerbuigende humor. Dat bestaat ook allemaal. Is dat dan niet grappig? Uhm. Dat is vaak voor degene die de grap maakt. Wel grappig, dus die zal het ook als humor bestempelen. En degene die het er naar luistert niet altijd.

[00:47:18]

Euh, wij als onderzoekers noemen het dan toch humor omdat de maker het humor vindt. Maar t is zeker waar dat ie. Uh, die goed aardigheid lang niet altijd wordt ervaren. Uh, en de laatste jaren zie je dat heel vaak. Er zijn nog heel veel discussies over over humor, wat wel en niet kan. Euh, mensen hebben het gevoel dat die grenzen continu veranderen. Mensen gevoeliger worden. Uhm en dat euh dat. Ja, daarin zie je dus heel duidelijk dat humor ook de grenzen opzoekt en dat we het lang niet ook met elkaar eens zijn over wat dan eigenlijk wel en niet kan.

[00:47:49]

En is dat zo? U zegt hem eens hebben het gevoel dat het steeds sneller verandert en dat er steeds minder kans is dat ook zo dat op het gebied van waar je grappen over mag maken. Dat dat steeds beperkter wordt? Of is dat een idee wat niet ergens op gebaseerd is? Uhm, ik denk dat het wel meevalt. Uhm en ik hoor dat ook, bijvoorbeeld van collega's die euh kabeltjes onderzoeken. Die zeggen eigenlijk Cauberghs worden daar helemaal niet milder op.

[00:48:18]

De grappen worden zelfs best al euh zo hard. En dat is misschien ook juist een tegenreactie tegen dat de politiek correcte. Wat veel mensen nu vervelend vinden. Euh ook euh. In besloten groepen, dus in besloten groepjes op feestjes kunnen mensen nog heel hard in elkaar uithalen. Ik denk dat in het publieke domein. Euh, we wel voorzichtiger worden omdat we een diverse samenleving hebben, met veel gevoeligheden zijn. Daar staat tegenover dat we op dit moment ook wel grappen kunnen maken over dingen die we waar we vroeger geen grappen over Consell zoals in de jaren zestig kon dat echt rellen onstaan als er grappen over de katholieke kerk werden gemaakt bijvoorbeeld.

[00:48:56]

Nou, dat zien we eigenlijk nu haast niet meer. Nou ja, dus. Het verschuift ook de normen waar je al mag lachen. Men noemt uw boeken. Humor is één van de vier pijlers onder het universum. Waarom is het zo belangrijk? Uhm, het is een hele belangrijke sociale eigenschap. Euh, als je het niet hebt als je het niet zou hebben, dan zou je je en heel veel sociale situaties niet goed kunnen redden. Dan zou je bijvoorbeeld op feestjes wanneer iedereen anekdotes met elkaar uitwisselen.

[00:49:25]

Zou jij de enige zijn die niet mee kan lachen die buiten de groep staat? Uhm, dus in sociaal opzicht is belangrijk, maar ook euh. En dat hebben we nu de afgelopen tijd heel erg gezien in de corona crisis. Het is belangrijk om humor te hebben, om tegenslagen te kunnen relativeren. Dus in crisistijd? Euh. Met name komt de kracht van humor sterk naar voren, want dan moet je echt uhm. Problemen die er zijn op een andere manier kunnen bekijken en de humor ervan kunnen inzien om daar ook mentaal in balans te blijven.

[00:49:56]

En zijn er mensen die geen gevoel voor humor hebben of die totaal humorloos zijn bestaat niet? Nee, dat wordt wel eens gezegd. Inderdaad over mensen. Ze zijn humorloos. Uhm, maar ze zijn er eigenlijk niet. Het is een zeer grote uitzondering. Als er iets aan de hand is met humor, dan is het meestal omdat mensen zo een zware depressie dan. Dan kun je tijdelijk uh, een minder gevoel voor humor hebben. En dat vinden de mensen die dat ervaren ook heel erg.

[00:50:24]

Als dat gebeurt, maar over het algemeen dus ook ook mensen van wie je denkt. Dat is een zure die nooit lacht. Ja, die heeft wel gevoel voor humor. Ja, als mensen zeggen die persoon is humorloos, dan bedoelen ze meestal diegene met mijn grapjes niet lachen. Dat komt natuurlijk wel wat vaker voor. Nou uhm, staat voor iemand als premier Rutte bekend als heel joviaal en maakt ook grapjes. Soms ook wel een beetje gemene grapjes, maar probeert het ook altijd een beetje leuk te houden.

[00:50:52]

Is dat belangrijk voor een leider, voor of bij het tonen van leiderschap? Denk je dat met een kwinkslag doet? Ja uh, in heel veel opzichten ook weer het sociale. Het kunnen contact leggen. Een sfeer kunnen geven en kunnen onderhandelen. Maar. Bij Rutte 1 geeft het op dit moment bijvoorbeeld ook in de corona crisis. Euh, het feit dat hij uh wat? Wat lichter en wat luchtiger instaat, geeft ook het gevoel dat hij erboven staat.

[00:51:17]

Dat hij de situatie in de hand heeft, dat die controle heeft die het aankan. Uh, en wat ie van de week deed bij die persconferentie. Hij blijft heel serieus. Dat is ook belangrijk omdat hij de ernst van de situatie steeds wil benadrukken tijdens persconferenties. Maar hij benoemde toch aan het einde even tante Sjaan en omgang met elkaar zitten te Fleck vlooien op feestjes en dat gaf direct. Dat was grappig. Dat gaf een direct, een heel helder beeld van oh ja, dat kan wel eens gebeuren.

[00:51:43]

Op feestjes zijn we hebben allemaal een borrel teveel op en we begonnen met beste bedoelingen aan het eind. Zitten we bij elkaar op schoot. En dan? Daar heeft iedereen het dan over dat dat wordt gedeeld op Twitter. Zo zie je ook wel de kracht van humor kan zijn. In zo'n community en de communicatie eigen.

[00:52:00]

Nou, we hadden het net al over humor die ongepast is of of of die uh of die eigenlijk niet kan. Grappen die niet kunnen denken je natuurlijk allemaal gelijk aan Johan Derksen, die een grap had over Akwasi. Maar lang niet iedereen vond dat grappig. En dat. Dat gaat natuurlijk ook over de vraag wie bepaalt dat? En wie bepaalt of humor ongepast is. Wie heeft daar de macht in? Nou valt dat aan te wijzen. Wie dat bepaalt?

[00:52:25]

Uhm ja. Dat in dit geval bepaalt iedereen dat voor zichzelf. Het publiek euh. Kan daar een eigen mening over hebben. Iedereen kan er een eigen mening over hebben. Euh, ik denk in dit geval euh. 3. Daar is n belangrijke comedy regel en dat is dat en grappen naar boven moeten schoppen en niet naar beneden. En in dit geval. Euh, ik denk dat veel mensen dat opvatten als een trap naar beneden, want er is een groep euh, mensen die aangeeft dat ze zich gediscrimineerd voelen een minderheid.

[00:52:56]

En vervolgens worden daar grappen over gemaakt. En dat vinden mensen niet kies.

[00:52:59]

Ja nou, hartelijk dank Maddelein Strik. Het boek Humor is één van de vier pijlers van het universum ligt vanaf overmorgen in de winkels. En dit was het oog. Morgen zit kristallijne Strackx Prem Radhakishun met zwarte prietpraat. Ik wens u een fijne nacht.

[00:53:17]

Nog zo zagen we uit het ziege het. Letts is Claes.