Happy Scribe Logo

Transcript

Proofread by 0 readers
[00:00:09]

Welkom. Wij zijn onbehaarde apen. Dit is een podcast van NRC over wetenschap. De ruimte betreden is al moeilijk om dan verre planeten of planetoïden te bereiken is nog moeilijker, maar om op zo'n ver hemellichaam te landen en er dan ook nog een stukje op te halen en mee te nemen terug naar aarde.

[00:00:34]

Dat is het moeilijkst van ongeveer alle ruimtemissies, maar het is wel iets wat steeds vaker lukt.

[00:00:40]

We lijken welhaast in een soort ruimte stof ray's beland. Het is druk in de ruimte. Er is veel onderweg en komt veel aan.

[00:00:48]

En over Semple Return missies, zoals ze officieel heten, gaan we het vandaag hebben in.

[00:00:59]

Ik heb hier een filmpje en dat is geschoten op 22 februari 2019. Het wordt versneld afgespeeld wat anders duurt veel langer en ik zie een lange staaf met een soort schrijf eronder.

[00:01:11]

En die gaat richting een oppervlak. Best wel snel. En hij raakt dat oppervlak en op dat moment später allemaal gruis alle kanten op. En tegelijkertijd zie ik een terugtrekkende beweging. En dat is wel mooi. Kom die een schaduw in beeld. Ik kan het niet anders noemen dan de schaduw van een van een taif feijter uit Starwars Zouzou, stiekem een beetje in een soort bol met twee vierkante panelen ernaast. En ja, zo ziet het er dus uit om een planetoïde te raken.

[00:01:42]

Letterlijk. Bruno van Waaiburg Ik zit met jou in de studio. Je bent ruimtevaart journalist. Hallo dit? Dit filmpje? Jij euh. Hebt dat eerder gezien denk ik.

[00:01:51]

Ja zeggen, we zien de Japanse missie Hayabusa 2 afdalen op de planetoïde Yugo. Heel ver van de aarde en op het moment dat die schijf de grond raakt, wordt er een kogeltje afgeschoten op de planetoïde, waardoor er allerlei gruis opschuift en dat wordt dan ingevangen. En ja, in verzameld en euh, en in een soort container gestopt om terug te brengen naar de aarde. Maar er werd dus. Ik zag het niet gebeuren, maar jij zegt er werd een kogel afgevuurd.

[00:02:23]

Je ziet een soort trechter en daaronder wordt een een kogeltje van 5 gram van Pantaleon wordt keihard in die euh planetoïde geschoten. En ja, dat. Dat geeft aan dat soort euh op. Bestuif het gruis en ja, dat kogeltje is van tantum omdat euh een een euh metaal. Omdat je dan later kunt zeggen als je dat analyseert van hé. Ik zie hier euh verschillende soorten materiaal, dan kun je dat stukjes van die kogel onderscheiden van wat je echt wil weten.

[00:02:52]

Dat dat album is. Zou zo'n exotisch metaal dat je dat eigenlijk? Dat komt. Dat komt in een euh, in pure vorm niet voor. Euh, op een planetoïde. En door die kogelinslag door al het gruis dat dan omhoog komt, dan hoop je dat er maar iets in dat ik. Ik noem dat dat een ronde schijf. Maar dat was dus een trechter dat er eigenlijk iets in terechtkomt. Wat je mee terug naar aarde kan nemen. Ja, dat is het.

[00:03:10]

Dat is het idee hè? Het mooie is dat Uhm, Hayabusa 2 daarna eigenlijk een nog spectaculairdere missie heeft uitgevoerd. Dus wat jij beschrijft als die Starwars vaerten. Die liet een soort packed achter boven de planetoïde. Ging zelf schuilen achter de planetoïde die ongeveer 500 meter doorsnee is. Dat pakketje schoot een kogel af van 1 van koper van 2 kilo met een nog veel hogere snelheid is 2 kilometer per seconde, dus dat is eigenlijk een soort geweerschot. En die knalde tegen die planetoïde en veroorzaakte een soort krater van van een paar meter.

[00:03:50]

En daarna kwam de missie zelf weer terug om daar ook wat gruis van op te rapen. En het idee is dat je dan dieper graaft is dat je dus niet alleen s gruis van de oppervlakte hebt, maar dat je echt in de planetoïde kan kijken. Uhm, en dat komt dus. Dat is dus allemaal teruggekomen in december naar aarde. En ja, dat is voor mij een soort hoogtepunt van wat wat we kunnen bij die Sampo return missies dus waarbij je iets ophoud uit uit uit de ruimte.

[00:04:20]

Ik zit hier ook in de studio met Hendrik Spiering en ruimtevaart. Enthousiast ja, heel enthousiast. Een hoogtepunt uit uh in de ruimtevaart Hendrik, beleef jij dat ook zo? Want voor mijn gevoel hoor ik minder over dit soort missies dan uh, als er iemand naar de maan gaat of als wat is dat?

[00:04:36]

Ik heb precies hetzelfde. Het is minder spectaculair, maar hoe meer de vorm van hoort, hoe fascinerend dat het woord eigenlijk, want je denkt nou ja, ze halen de top. Maar als je dus beseft dat die Hayabusa 2 die draait niet eens rond die euh euh planetoïde omdat die daarvoor te klein is, want er zit bijna geen zwaartekracht op. Ja, hij kan ook eigenlijk niet landen. Want ja. Nee, want anders dan stuitert ie weer omhoog en blijft ie niet plakken.

[00:05:00]

Ja, het is heel lastig. En die tweede kogel die dan wordt afgevuurd en dat ie dan achter de planetoïde schuilt om niet geraakt te worden door zijn eigen Ka. Door zijn eigen op doet dus eigen gruis. Ja, door het eigen opgespoten gruis eigenlijk. Hoe dat moet allemaal van tevoren worden geprogrammeerd neem ik aan. Ja ja, want die zit op miljoenen kilometers dislike. Je kunt alleen euh, dus daar zit wat vertraging in. Als jij een signaal stuurt, dan komt het.

[00:05:31]

Ja, tientallen minuten later aan en in de terugkoppeling ook weer. Dus wat je? Het enige wat je kunt doen is een commando geven. Nu ga je dit doen en dan hopen dat het goed gaat en die die regeltechniek op zo'n grote afstand. Ja, ik vind dat echt onvoorstelbaar. En dat ze dus dan ook iets meenemen van waar nog nooit een levende ziel. Denken we is geweest. En wat ik wel grappig vind is dat we dus afval achterlaten, een kogeltje van tientallen drentelen, eentje van kopen.

[00:06:02]

Ja, maar het is uhm. Euh. We takelen zo'n planetoïde behoorlijk toe.

[00:06:06]

Of in ieder geval de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA, vertelt ze.

[00:06:12]

Voor de ESA zal dat ook wel dig inzitten. Even de juiste man en paard noemen hier.

[00:06:17]

Euh. Uhm en euh, dan moet het ook nog eens terug. En ik? Ik vroeg me af. Euh uhm Bruno, jij noemt het t. T. Toch nog een hoogtepunt voor de ruimtevaart.

[00:06:27]

Het klinkt euh, technisch ingewikkeld om zo'n kogel af te schieten op het juiste moment om iets op te vangen en dan dan weer mee te nemen. Terug naar aarde. Maar is het ook ingewikkeld? Ja, het is echt super moeilijk om dit te doen, want je hebt geen directe controle over zo'n missie. Je kunt alleen een signaal sturen dat dan tientallen minuten onderweg is. Euh, en dan gaat die. Zondag gaat het dan voor je uitvoeren en dan krijg je pas later weer terug.

[00:06:51]

En of het gelukt is of niet. En dit speelde bijvoorbeeld ook de voorganger van Hayabusa 2 Hayabusa zonder nummertje. Euh flink parten. Dus die is in 2000 5 b bezig geweest op een andere planetoïde. Uhm. En daar was dan steeds onduidelijk wat de status van het ruimtevaartuig was. Dus waar ging het afdalen? En toen hadden ze er niet door dat het afdalen was en toen is om n reden. Uh, die niet helemaal duidelijk was op dat moment ook dat commando om gruis op te halen niet uitgevoerd.

[00:07:27]

Toen zijn ze weer opgestegen. Nog een keer geprobeerd is weer weer niet gelukt, dus het is. Je bent enorm. Uhm ja, op afstand iets aan besturen. Wat zich toch aan moet passen aan aan wat er dag gebeurt. En is ie Hayabusa? Ik ga me toch n noemen om even af te zetten tegen gewoon Hayabusa. Precies. Uhm. Dat is dus niet gelukt. Kun je nu zeggen. Is twee keer eigenlijk afgedaald en twee keer niet gelukt om dit kogeltje af te schieten.

[00:07:55]

Toen hebben ze besloten nou, we doen toch de klep van onze Grays verzamelaar dicht, want wie weet is het toch nog wat gruis op gespat. Maar dat lijkt me een moeilijke beslissing om om thee te nemen. Je hebt twee keer geprobeerd. Je hebt eigenlijk geen indicatie dat het gelukt is en uiteindelijk zeg je toch ja, we doen. We doen de klep weer dicht en we op hoop van zegen sturen weer terug naar aarde. Was waarschijnlijk geen brandstof voor een derde keer.

[00:08:16]

Nee, je bent natuurlijk beperkt. Uh, de en op een gegeven moment je besluit. Nou, we gaan dit risico nemen en we gaan de terugreis aanvaarden. En dat is toen uh ja. Een jaar later is die sonde geland in Australie. Of of eigenlijk alleen dat pakketje met dat gruis. En daar zaten inderdaad vijftienhonderd kleine korreltjes. Euh van die euh, planetoïde Itokawa zaterdagin. Dus ja, de missie was uiteindelijk ondanks flinke technische problemen een succes.

[00:08:47]

En die colletjes zijn uh ja, die. Die kun je bestuderen. Maar het was natuurlijk niet de de grote buit waar ze op uit waren. Maar 1500 korreltjes klinkt niet als een groot succes. Hoeveel is er teruggekomen van de Hayabusa 2 daar? Dat is een paar honderd gram dus. Dat is inderdaad een flink verschil. En die missie is dan ook heel erg geslaagd in in die zin. Ja, en dan kun je natuurlijk ook nog eens wat geks mee doen.

[00:09:12]

Dan kun je, want van die vijftienhonderd korrels is natuurlijk een soort uh, een soort heilige graal. Terwijl als je 100 gram per 100 gram hebt, dan kan je ook nog een pak korrels vernietigen om te kijken wat er dan gebeurt. Ja maar ja, je moet het ook zien in je probeert iets iets op te bouwen. Dus Hayabusa 1 was een missie waarin ze dit soort technieken probeerden te ontwikkelen, onder andere ook Yona motoren. De om die missies te sturen dus.

[00:09:38]

Euh ja, dan mag je accepteren dat het niet helemaal lukt. En toen is ook gebleken. Euh ja, hoe ontzettend lastig het is. En op allerlei manieren kan het. Kan het misgaan? Daar zaten ze dan met het probleem van. Ja, we weten niet of het gelukt is om een gruisen op te halen, maar uh deze bijvoorbeeld een keer eerder een missie geweest Jenny's is. Die ging uh deeltjes van de zonnewind ophalen. Dus dat zijn uh deeltjes die de zon uitstoot.

[00:10:04]

En we wouden wel eens weten wat dat nou precies was. Dit is allemaal keurig verlopen. Die deeltjes worden opgevangen in een soort collectors en die collector hoeft alleen nog maar op aarde af ge afgestoten te worden. En daar, die is daarbij gekrast. Om één of andere reden ging de parachute niet open en die capsule is keihard in de woestijn geknald. En ja, dan zit je dus met vervuilde samples. Uiteindelijk hebben ze ook daar wel weer een mouw aan weten te passen, dus helemaal mislukt is dat niet.

[00:10:31]

Maar het is. Het is enorm lastig. Uhm. Paar jaar geleden is hebben de Russen een uhm sonde gelanceerd. Phobos-Grunt Ground is het Duitse woord grond ground. Uh, dus die ging ook een sample ophalen. Die is eigenlijk om gestrand in een baan om de aarde. Daarna is er niks meer van vernomen.

[00:10:52]

Het is een en en een pakketje. Uh pakket. Dee Dee Dee Dee Dee dat dat dat nooit verstuurd is eigenlijk. Ja, het is de Dee Dee Dee Dee en dit is ook niet precies opgehelderd. Waarom dat? Waarom dat? En het was zo'n sympathieke missie om op dat kleine rock maantje van Mars te landen. Ja, we hebben ze de afgelopen twintig jaar heel veel mislukkingen gezien. Euh, Genesis en noemt jou met die zonnewind. Uhm, Phobos-Grunt die nooit van z'n plek is gekomen aan het begin.

[00:11:21]

Euh Schetz sticker. Een je dat die Sampo luteum missies dat het een beetje in de vingers hebben. Klopt het dat we in een soort nieuw tijdperk van H. Van de Sampo return zitten? Dat het dus. Euh ja, best wel goed lukt om een doelwit uit te kiezen en daar een een beetje van af te schrapen en mee terug te brengen.

[00:11:37]

Ja dat, dat lukt steeds beter. Ja, dat is ook heel euh, heel opwindend. Na al die pogingen en al die technologie ontwikkeling gaat zich dat nu uitbetalen en kun je nog een beetje aangeven waarom dat nou zo moeilijk is.

[00:11:49]

Want ik? Euh, ik. Ik word over voert met mooie plaatjes uit het heelal. Het voelt altijd heel erg dichtbij. Ik bedoel, ik was nog niet geboren en er liepen al al mensen op de maan. Uhm, waarom moesten ruimtevaartorganisaties eerst hun neus tegen de muur aan stoten voordat dit euh, nou een beetje lukte?

[00:12:08]

Ja, nou ja, je kunt het zien als een soort zwart louder in moeilijkheidsgraad I die die verschillende ruimtevaartorganisaties in de loop der tijd hebben beklommen. Dus al in 1959 is er een UH een fly by geweest van de Sovjet missie Loena 3 en die maakten foto's van de achterkant van de maan. En dat was toen ja, heel spectaculair. Hadden we echt nog niet gezien, dus dat kun je dan zien. Als de eerste stap is, is de fly by vlieg de langzij maakt de fout dus gewoon.

[00:12:36]

Je schiet gewoon iets af wat zo hard mogelijk daarnaartoe gaat. En verder geen gecompliceerd foto's schieten goed langs klaar. Een en ander beroemd voorbeeld daarvan zijn die de Voyager missies die ons de beelden van Saturnus, UH, Jupiter, Neptunus en Uranus hebben opgeleverd. En je maakt je dus geen zorgen over hoe zo'n apparaat uh weer ooit weer terug komt. En je hoeft ook niet uh af te remmen. Dus de volgende stap op de ladder is een orbiter, dus je gaat erheen en je zorgt dat je afremt zodat je in een baan om om die planeet terechtkomt.

[00:13:04]

Dus dat is glaskunst. Dat afremmen is een lastige taak. Ja, je, je kunt dan een fout maken en krasje of je kunt doorschieten. Nou maar we bij.

[00:13:14]

Bij een orbiter. Uh uh, het voor. Het voordeel van zo'n missie is dat je langere tijd hetzelfde plekje in de gaten kan houden.

[00:13:19]

Kan dat je voorstellen? Ja, in december. Een mooi voorbeeld is Mars Express. Die is al in 2000 n volgens mij gelanceerd door de Europese ruimtevaartorganisatie ESA en die maakt nog altijd rondjes rond Mars en maakt foto's. Je kunt alles in de gaten houden. Eigenlijk heb je een waa, wat we hier ook hebben op aarde satellieten dat. Dat doe je dan eigenlijk gewoon op een andere plek. Ja ja ja, dat is dus niveau 2. Daar is niveau 2 dan nog een stapje moeilijker is een lander.

[00:13:46]

Dus je gaat afdalen naar het oppervlak van de planeet? Uhm of asteroïden. Dan moet je dus zorgen dat je niet krijst en je moet zorgen dat je die data euh teruggesnoeid krijgt. En maar bij een lander moet je dat dan. Daar zijn ook heel veel verschillende smaken in. Dat dat, dat kun je je vanuit een orbiter doen. Of moet je daarvoor ook?

[00:14:07]

Uh uh, meestal vanuit een obertan denk ik. Want anders moet je als je sla je echt te pletter natuurlijk. Nou, als je als je een lander naar Mars wil gaan doen, dan moet je dat wat hij ook maar fotografeert. Of uw metingen die hij daar doet. Die moet ie terug kunnen sturen. Dat gaat meestal via de orbiter, want die heeft een goed contact met de aarde om en die en dat gaat dus in de twee traps communicatie.

[00:14:31]

Da's niveau 3, dus dit dat is niveau 3. Volgende. Hebben we gezien zijn karretjes H. De Stad Gerner en de spirit van de NASA en later Curiosity. Uh, dus dan ga je rondrijden. Dat hebben we in de jaren nul uitgebreid gezien. Dus dan gaat die landen die gaat open. Dan komt er een karretje uit die nu ook weer bestuurders die u nergens vast komen te zitten natuurlijk. Precies of euh, je laat van Länder afdalen aan een soort skai krain.

[00:14:58]

Dus dan? Dan leef je m af op het oppervlak. Dus de afgelopen tijd veel gezien. En ja, dan wil je niet alleen metingen doen, maar je wil graag hier metingen doen. Dus je wilt die die samples met alle mogelijke meettechniek gaan bestuderen. En niet alleen wat je in IQ uh missie kunt proppen aan aan meetapparatuur. En dan kom je dus op de sample return. En we gaan iets ophalen. Het is dus moeilijker, want dat moet ik wel even tot me in!

[00:15:26]

Op me in laten werken. Het is moeilijker dan echt een karretje laten rondrijden. Wat wat gewoon in in mijn naïeve brein. Wat wat spectaculairder oogt. Namelijk ook zo'n karretje met met rubberen bandjes die die zegmaar echt op een verre planeet rond rondrijdt. Ja, want je moet terug. Je moet dus zorgen dat je niet alleen daar komt, maar je moet ook zorgen dat er iets opgehaald wordt en iets teruggestuurd wordt en dat dat reis naar de aarde terug gaat gaten gaat ondernemen.

[00:15:51]

Je moet twee keer die gevaarlijke reis doen. T Is net als een vliegtuig het topstuk. GENT Landen is het gevaarlijkst. Ja, ja, precies in landen is dan ook nog weer een puntje waar het mis kan gaan. Je moet wel zorgen dat die capsule ergens liefst op land en niet boven zee euh op de aarde terechtkomt en dat je m vindt en euh dat die heel blijft. Dus ja, dit hebben we natuurlijk al gedaan en dat is misschien wel een trapje 6 in bemande missie.

[00:16:16]

En we hebben natuurlijk in de jaren 70 de Apollo missies naar de maan gehad. En die mannen hebben daar niet alleen rondgelopen, ze hebben ook het 381 kilo zware steen meegenomen. Dus dat de zwaartekracht is anders. Zes keer h dan. Wat dat betreft hebben we de Samp sample return natuurlijk allang gedaan, maar dit is een hele andere klasse. Veel verder en landings problemen en onbemand. En je ziet dat dat die die die. Die bemande missie van Apollo is eigenlijk een soort vreemd Keuper in die ladder omdat die al zo vroeg is gedaan vanwege de.

[00:16:47]

Daar hebben wij ook nog wel eens een podcast over gemaakt vanwege de rivaliteit tussen de Sovjet-Unie en Amerika. Er werd dus in één keer met eens de gingen ze met de lift omhoog inplaats van met de ladder zakelijke uh uhm en.

[00:17:00]

Maarja toen de wereld weer normaal werd zeg maar toen.

[00:17:04]

Toen moesten we er gewoon trappen. Want die v die je hebt wel eens zo'n Länder gehad op Mars. Die deed dan een Viking die deed om drie testen om te kijken of het leven was. De ene zei ja, de ander zei nee. En de derde die was ik weet het niet. Dat is natuurlijk om gek van te worden. Dus als je dat materiaal natuurlijk naar aarde brengt, dan kan je natuurlijk met. Met alle mogelijke toestanden kan je daar onderzoek naar doen.

[00:17:29]

Maar ja, ik ben afhankelijk van Zoem. Ja sorry door Bruno. Zo'n domme robot die daar op Mars staat. Ja ja, maar eigenlijk is het dus de de.

[00:17:37]

De aard van de missie, de hele logistiek eromheen. Die maken het ertoe dat die die sempre missies eigenlijk zo penibel zijn dat het zo snel mis kunnen gaan.

[00:17:48]

Ja, nou ja, nou dan kunnen alle ruimtevaart missies heel makkelijk misgaan. Dat hebben we ook ook gezien. Crashes en vermiste missies en euh, verkeerde landingen. Uh, dingen die het op het laatste moment niet doen. Softere fouten? Ja, het is wel eens in een missie precies onderweg per ongeluk uitgezet. Ja, dan wel jammer. Ik zei nog zo liet dat knopje dus maar dit is echt wel ja, een soort pick up v a moeilijkheidsgraad.

[00:18:16]

O juist omdat je er geen mensen bij hebt die uh die kunnen bijsturen. En zelfs met die eerste maanlanding was nog zo ook landen. OK. Maar toen moesten ze weer omhoog. En dat was eigenlijk het voor de technici een van de gevaarlijkste momenten. Want ja, als ie t niet deed dan zaten die mannen daar vast en het was ook nooit getest. En dat is allemaal zo ver weg. Is het nou? Want jij identificeert het als een als een moeilijke missie.

[00:18:42]

Maar is het voor een ruimtevaartorganisatie dan ook een beetje meteen het hoogst haalbare op dit moment? Want je hebt bemande missies zijn duur en en dat dat is toch lastig is gewoon als je wilt laten zien wat je kan.

[00:18:53]

Moet je dan simpel return doen? Ja, dus het is wel het moeilijkste. Je ziet ook zo'n Jacques Sardis die uh uh Japanse organisatie die bouwt duidelijk voor Hayabusa en Hayabusa. 2. Je ziet ook China heeft nou een hele reeks maanmissie in Shanghai. En euh. Dus eerst de landing en dan een karretje. En uhm. En nu dus een Sampo return. En ja, zij hebben gezegd en dat is begint behoorlijk geloofwaardig te worden, dat ze uiteindelijk een bemande missie willen doen.

[00:19:22]

En ze willen daar een basis vestigen. Dus ja, je kunt het zien als als weer een stap in in die voortgang. Maar nu vraag ik me toch wel af. Bruno, met al die zondes die toch door het zonnestelsel heen vliegen, met allemaal met hun eigen bestemmingen en hun eigen dingen om terug uit te halen. Uhm, behalve dat het prestige oplevert dat je kan laten zien wat je kan. Levert het ook nog wat op aan kennis en inzichten.

[00:19:48]

En nee, het is gewoon leuk speelgoed. Uhm ja, ja, we zijn heel erg geïnteresseerd in BAE in in die stenen en ook om daar metingen aan te doen die je niet ter plekke kan doen. En daarover sprak ik uh Thomas Kruijer, een Nederlandse geoloog die hoogleraar is aan het Museum für Naturkunde in Berlijn en die doet metingen aan um dit soort tempels.

[00:20:12]

Ik ben niet direct betrokken bij die missies, dus daar moet ik er wel bij zeggen. Maar ik heb wel in mijn onderzoek ook heel veel metingen aan en uit Duitse gesteenten. En dat zijn zowel meteorieten als dat zijn kleine fragmenten ter grootte van een asteroïde. Is misschien 10 op 100 kilometer groot, maar het zijn ook fragmenten van de planeet Mars en gesteente. Allemaal. En het uiteindelijke doel van die metingen is om te reconstrueren hoe het zonnestelsel ontstaan is en hoe een planeet als de Aarde hun lichaam als de maan ontstaan zijn.

[00:20:50]

Een grotere vraag daarbij misschien is ook. Wat is er nodig om een plan om een bewoonbare planeet als de aarde te bouwen?

[00:20:59]

Thomas vertelde me dat dat die metingen gebruikt worden om de puzzel op te lossen van hoe ons zonnestelsel is ontstaan. Dus het idee is dat 5 miljard jaar geleden om wat later de zon werd, een soort schijf was van van gruis en stof. En het is allemaal langzaam gaan samenklonteren. En daar zijn de planeten uit ontstaan die wij nu kennen, onder andere ook de aarde. Maar hoe dat precies is gegaan, daar zijn nog heel veel vragen over. En het idee is dat bij dat samenklonteren de steeds grotere samenklontering aankwamen.

[00:21:32]

Zoals dus uiteindelijk de dingen als de planeten, maar dat er ook een soort ongebruikte materiaal overblijven. Dat zijn dan die planetoïden dus. Door van al die verschillende hemellichamen in kaart te brengen van hoe oud het gesteente is en wat precies de samenstelling is, kun je een soort puzzel invullen van je. Wanneer was waar, wat en hoe is dat nou precies gegaan? En omdat we te weten kunnen komen zijn de ouderdom van dat soort materialen. En dat is heel belangrijk om het gesteente of het lichaam waar dat materiaal vandaan komt in een soort chronologie te kunnen plaatsen.

[00:22:10]

Van de vroege evolutie van het zonnestelsel en het andere stukje informatie als we tweets kunnen komen, is bijvoorbeeld waar het materiaal vandaan komt en of het gerelateerd is aan andere lichamen. Het is dus als het ware een soortnaam. En met die stukjes informatie met het DNA in die ouderdom kunnen we als het ware een soort Kaerts reconstrueren van het vroege zonnestelsel en. Met wat verbonden is geweest. In hoeverre materiaal is verlengd of grotere afstanden. Of misschien wel niet. En uiteindelijk hoop daarmee te begrijpen waar de aarde uit opgebouwd is en hoe.

[00:22:50]

Van hoever dat materiaal komt wanneer dat allemaal is gebeurd. Ook hoe snel het is gebeurd. En misschien ook daarna. Eindelijk dat we nog iets te weten kunnen komen over hoe het leven ontstaan is op aarde, hoe het water aan de aarde is geleverd.

[00:23:07]

En dan snap ik ook meteen dat je dat je ook echt bemonstering nodig hebt van je wat vroeger andere plekjes in in die in die oer schijf waren.

[00:23:16]

Kijk, we zijn natuurlijk meer. Met sondes hebben we heel veel informatie van Mars gehaald en ook van de verder planeten. Maar dat vertelde Thomas ook. De metingen die ik kan doen met iets wat je hier op aarde hebt met meettechniek die die Jaadi in zo'n ruimtevaartuigen gewoon niet de in gepropt krijgt. Die geef je veel meer informatie in. Een van de belangrijkste is de massaspectrometer is een meete van elk atoom. Welke isotopen daarin zitten? Isotopen zijn eigen soort verschillende varianten van een atoom.

[00:23:51]

En die verhoudingen zeggen je iets over wanneer dat materiaal gevormd is. En die metingen, die kun je eigenlijk alleen doen met een massaspectrometer. En die zijn. Dat zijn enorme apparaten. En dan heb je in jullie krijg je niet in een ruimtemissie gepropt. Het is een instrument waarbij je heel precies isotopen verhoudingen kunt bepalen en waar je je hebt. Het element. Dat heeft een zekere concentratie en een materiaal is een zekere hoeveelheid ten opzichte van alle andere elementen.

[00:24:22]

Maar dat element zelf bestaat ook uit meerdere isotopen. Die astro isotopen worden door die massaspectrometer van elkaar gescheiden. Je hebt misschien al gehoord over de C14 methode en in die methode worden verschillende isotopen ten opzichte van elkaar gemeten. Je hebt koolstof 12, een iets zwaarder koolstof koolstof 13 en een koolstof 14. En die isotopen die in die verhoudingen zijn dan een maat. Het is een heel precies gemeten. Die zijn inderdaad bijvoorbeeld voor de ouderdom van het gesteente. Dat zijn vrij moeilijke metingen.

[00:24:59]

Het is het kost tijd. Het is niet eenvoudig en het gaat met een hele hoge precisie. Dus we proberen getallen te meten die soms zes of zeven cijfers lang zijn. En dat dan net en met die precisie ook.

[00:25:15]

Alleen als je dat dan doet, dan kun je ook een precieze ouderdom krijgen en het het het fijne is. Ook als je het gruis hier hebt, kun je later zeggen. Ik heb nu een beter meetinstrument ontwikkeld. Het is nog preciezer of het kan een nieuw soort meting doen. Dan kun je nog een keer in een schilferige af bikken en het daarin gooien. Dus. Dat heeft heel veel voordelen als je bezig bent met deze puzzel om dat hierheen te halen.

[00:25:41]

Je kunt meer zien en je kunt bij langer naar kijken. En er worden dus nog steeds onderzoek gedaan aan de stenen die de Apollo astronauten in de jaren zeventig opgehaald hebben.

[00:25:52]

In mijn hoofd liggen die in een stoffige Gela, of misschien heel mooi op een bureau van de president dat er wel eens staat met een mooie plaquette. Dit is een stukje van de maan, maar er wordt dus nog het nog wel degelijk.

[00:26:03]

Ook nu nog onderzoek gedaan aan die maanstenen die meer dan 50 jaar geleden verzameld zijn. Ja euh. Thomas vertelde mij daar ook over. Hoe dat dan gaat als je zo'n maansteen euh euh, die kun je gewoon opvragen. In eerste instantie moet je een voorstel schrijven, dus je moet NASA overtuigen dat jij dat soort onderzoek kan doen en dat is de eerste stap worden toegekend. En vervolgens worden die stukjes maar versteend worden simpelweg opgestuurd door de NASA naar jouw Istituto.

[00:26:36]

Soms wordt het gewoon met en met een een nog verder. Soms zo, maar dat wordt het opgestuurd. Je kan er van de buitenkant niet zien wat het maar wat erin zit en er zitten capsules in die helemaal zijn afgeschermd.

[00:26:49]

Het wordt heel. Het wordt heel schoon bewaard bij NASA, want het mag niet in aanraking komen met aardse materialen. Je mag maar geen bodem of aarde bijkomen of op andere dingen mag iets mag geen viezigheid komen, dus je opent het alleen maar als je in een schone ruimte bent in een laboratorium. En dan nog doe je dat vaak met handschoenen aan en achter, achter, achter glas. Je ademt er niet overheen, want je wil het natuurlijk niet vermengen met met met andere ander stof ofzo.

[00:27:24]

Want dat zou je metingen verstoren ook. En soms is dat poeder soms een klein fragment. En dat fragment dat, dat bekijken we dan eerst. Bekijk het heel nauwkeurig. Geschikt materiaal is en om dan te onze daadwerkelijke metingen te doen. Dat is toch een heel proces. Dat duurt soms weken of zelfs maanden. En wat ze tipi's doen is voor het eerst onder de microscoop begoeden of het er goed uitziet. En dan? Dan vernietigen we het materiaal.

[00:27:53]

We lossen het op in hele sterke zuren, totdat het helemaal afgebroken is en opgelost is. En dan gaat het het laboratorium in. Dan wordt het behandeld met verschillende chemicaliën en er worden verschillende scheiding methodes toegepast. En uiteindelijk adviseren we dan het element of de isotoop waar we geïnteresseerd in zijn op een op een medisch instrument. En dat. Dat wordt ook wel. In mijn geval is dat meestal een massaspectrometer. Ik word er zelfs nog steeds heel blij van.

[00:28:22]

Als ik als ik zo een stukje maand zie en het zijn natuurlijk nooit grote stukken mijn. Maar het ziet eruit als een stukje gesteente. Ik ben zelf geoloog. Ik heb meerdere gesteenten op aarde gezien in mijn hele carrière, maar gesteente van de maan. Sommigen zien er ook echt heel anders uit dan op die van de aarde. Zeker de gesteenten die van de korst van de maan komen het zijn hele bitte gesteenten bestaan allemaal uit het maar uit het mineraal plagioklaas.

[00:28:49]

Hele another side wordt het ook wel genoemd en zo recent heb je nauwelijks op aarde, dus het ziet er ook heel uniek uit.

[00:28:57]

Maar het gaat hier om een hele kleine hoeveelheid. Het klinkt ducos of de naast behoorlijk zuinig is op dit geval zorgvuldig Izmit, wat ze uitdelen aan de onderzoekers. Ik zag meteen ook waarom die 500 korrels een probleem kunnen zijn, want ze gaan dus rücksichtslos het zuur in om het door gemeten te worden. Tenminste een gedeelte daarvan. Ja, maar het voordeel is misschien dat je dan nu kan zeggen nu hebben we een methode die me maar een half Carrol nodig heeft.

[00:29:22]

In plaats van een hele ja, want de wetenschap didelez natuurlijk voort.

[00:29:26]

In dat onderzoek aan aan die isotopen, samenstelling en ouderdom. Wat hebben we daar echt concreet van opgestoken als het gaat om om die organisatie van van het vroege zonnestelsel? Kunnen wel iets zeggen over dat die planetoïden uit bijvoorbeeld een ander ander stukje schijf komen dan dan de planeten. Één van de vragen is hoe komen we aan al dit water in onze oceanen? En lange tijd was het idee van dat dat komt van kometen. Kometen zijn eigenlijk een soort hemellichamen die zich heel ver van de zon ophouden, dus daar is het water nooit afga afgedamd en op een gegeven heb die dat dan afgeleverd op de aarde.

[00:30:06]

Alleen toen bleek uit de isotopen samenstelling dus verschillende types zuurstof dat het eigenlijk niet het hele verhaal kon zijn. Want eigenlijk is het kometen water anders dan ons water. Dus dan moet je terug naar de tekentafel en dan ga je dus kijken. Was het dan misschien toch een ander soort hemellichaam waar beter passend water bij zit? En dat is dan alleen één van de voorbeelden van wat je met dit soort metingen scherper kunt krijgen. Er zijn dus hele concrete inzicht in het bijstellen van van onze ideeën over het ontstaan van onze eigen planeet ook.

[00:30:37]

Ja, het Thomas vertelde ook van ja, dit is typisch. Hoe dan? Wetenschap gaat.

[00:30:43]

Hoe meer informatie krijgt, hoe scherper je kunt inzoomen, hoe scherper je verschillende modellen kunt onderscheiden tussen ons waterfietsen. Maar geen kometen water. Nou ja, daar. Daar is de discussie dan nu weer over opengebroken, omdat die metingen iets anders lijken uit te wijzen. Jammer, maar dat is toch ook zo dat. Euh. Het lijkt nu wel alsof van het zonnestelsel bestuderen, maar studeerde toch eigenlijk vooral de aarde zelf omdat die euh, die geschiedenis van de aarde is eigenlijk weg, alleen die die in de elite.

[00:31:19]

In het zonnestelsel zijn nog stukken rots die net zo oud zijn als de begin van de aarde. Bij ons is alles voortdurend gemengd door die platentektoniek. Dus wij hebben. Hebben we weer en we hebben verwering en en inderdaad platentektoniek. En euh ook. Euh, andere planeten hebben dat in zekere mate, maar die van die asteroïde en dat dat gruis eigenlijk is. Het idee van ja, dat heeft eigenlijk uhm, relatief ongestoord al die tijd door de ruimte gevlogen.

[00:31:48]

Heb natuurlijk wel inslagen en er komt UV licht van de zon op. En dat is dan ook de reden waarom ze het liefst gruis uit de binnenkant van zo'n Aung San He lichaam willen halen. En je hebt natuurlijk af en toe een botsing en dat zie je ook. Dat wordt dan ook weer uhm v h dat onderzoek uit eerdere asteroïden blijkt al. Dan kun je dan afleiden van ja, misschien is het zoveel miljard jaar geleden een keer gebotst of opgesplitst.

[00:32:13]

Uhm, dus ja jij, je krijgt een steeds gedetailleerder beeld, dus ons archief.

[00:32:19]

We onderzoeken eigenlijk ons door de door het zonnestelsel verspreide Archiv omdat dat zijn dezelfde stukken als die mogelijk de aarde hebben gevormd. En zo kunnen we de oer geschiedenis van de aarde eigenlijk onderzoeken. Ja, we zoeken eigenlijk de ingrediënten voor het euh, voor onze ons recept voor de aarde.

[00:32:35]

Er is wel iets Bruneau wat we toch even moeten oplossen. Want euh, we kunnen heel veel moeite stoppen in het hiernaartoe halen van van de planetoïden. Maar bedoelt G. Gebeurt ook vanzelf. Ieder jaar stort storten weer ergens meestal in. In Siberië dan maar dat storten weer eens iets euh, op aarde. En dan? En dan krijg je eerst een gek filmpje en dan gaan mensen daarna inderdaad zoek. En dan vinden ze gewoon een kern van inderdaad een planetoïde.

[00:32:58]

Gratis gratis is iets. Theunisse daar hoeft geen organisatie aan te pas te komen. En is dat dan ook niet al een hele waardevolle bron van informatie? Is dat niet al genoeg?

[00:33:08]

Ja, dat is ook zo. En de valt niet elke elk jaar in of iets van het formaat bent van Chelyabinsk waar je het nou over hebt op de aarde. Maar daar is het een voortdurende regen aan aan euh, meteorieten en die kun je ook terugvinden. En Thomas euh. Besteedt daar ook heel veel tijd aan om daar daar metingen aan te doen. En vaak kun je dan ook wel zeggen ja, deze meteoriet komt vermoedelijk van Mars of ergens anders vandaan.

[00:33:35]

Maar hij zegt ook ja, je weet toch niet in wat voor omgeving w uit wat voor een context dat precies komt. En je bent een beetje afhankelijk van wat er dan maar toevallig naar de aarde geslingerd wordt. En misschien geeft het wel een heel vertekend beeld. En het andere is zo. Een meteoriet is er natuurlijk heel lang onderweg en krijgt daarbij UV licht. Dus wie weet verdampte ook wel van alles. Dus onderweg verweert dat ook. En daar moet het ook nog een keer door de dampkring afdalen waardoor het heel heet wordt.

[00:34:03]

Dus dat is lang niet zo'n direct. Directe getuigen als wat je zelf gaat halen is Second Best eigenlijk ja, een soort verschroeide losse velletjes uit het archief.

[00:34:13]

Als we net uh ja en en elke ook willekeurige uit de verschillende boeken gescheurde velletjes waarvan je niet meer weet waar welk boeken dan kunnen was.

[00:34:22]

Dat is nu mogelijk met zo'n zo'n missie. Het ruimtevaartuig bestudeert de hele asteroïde, dus dat materiaal wordt best bestudeerd in de context waar het oorspronkelijk vandaan komt en voor de redenen voor de interpretatie. Als je een stuk meteoriet hebt dat op aarde is gevallen, zie je het nooit in de juiste context en je kunt dat misschien vergelijken. Een geoloog die verschillende gesteenten bestudeert op aarde is altijd heel. Je bent altijd heel blij als je stelt geologie bedrijven het veldwerk kan doen en de gesteenten in hun oorspronkelijke context zien, met op grotere schaal in.

[00:35:00]

In principe is het wel zo dat dat je. Uhm. Want dat, dat vind ik dan toch wel weer hoopgevend. Dat je wel iets kan zeggen over de. De de vermoedelijke oorsprong dus. Dus er wordt wel van meteorieten gezegd, want dit was waarschijnlijk een een ja van Mars losgeslagen stuk. Ja ja, maar Thomas zei ook van bv. We hebben dus geen meteorieten. Voor zover we weten van Venus of Mercurius. En misschien zijn ze wel ooit gevallen, maar erkennen we ze niet.

[00:35:24]

We hebben ze niet gevonden of wij herkennen ze niet. Uhm dus uhm ja, die ook in die zin is een beperkt beeld. En uhm ja. Wil jij toch heel graag meegaan? Ik geloof dat dat de meest geliefde meteorieten zijn dan die die op Antarctica zijn gevallen omdat ze dan zeg maar gelijk diepgevroren zijn en er weinig leven zit. En niet een hondje over enige plassen zeg maar. En dan is zelfs een keer geweest dat ze dachten dat ze leven ontdekten in zo'n meteoriet.

[00:35:52]

Maar dat leek toch allemaal weer niet waard. Ja ja, maar nu ik dat zo hoor is het ook.

[00:35:56]

Uhm, gewoon alle foto's en euh andere observaties die we hebben van zo'n planetoïde in die dagen natuurlijk. Bij aan ons begrip van wat we daar dan in vinden dat. Dat snap ik nu wel beter niet Thomas dat zo formuleert. Ja, een andere vraag is we willen het natuurlijk allemaal graag weten, maar er is ook sprake van dat euh. Op een gegeven moment zou meteoriet op de aarde zou kunnen knallen. Dit is een hele kleine kans, maar als het gebeurt zijn de gevolgen heel groot.

[00:36:25]

Een grote meteoriet bedoel je? Ja, een big bang. Ja, zo eentje bijvoorbeeld die ujm asteroïden waar Assyrisch Rex naartoe gaat. Benno staat bekend als een euh ja. Dit is een heel klein risico dat ie met zijn 500 meter doorsnee ooit op de aarde gaat. Dus daar hadden we het allemaal niet naartoe hoeven gaan knallen. En en dan wil je ook weten waar hebben we hiermee te maken? Euh, is het een euh en een euh solide klomp?

[00:36:51]

Of is het vaak? Is het een soort berg van gruis die je aan elkaar hangen door een zeer zwakke zwaartekracht? En dat stel je wil dat uit de weg gaan duwen. Dan is het wel fijn om te weten waar je mee te maken hebt. Dus het is niet alleen pure nieuwsgierigheid, maar ook ja, een beetje voorbereid op die hele kleine kans dat we ooit een asteroïde uit zijn baan moeten duwen. Dus het is niet alleen maar zeg maar zuiver.

[00:37:15]

Kennis over de tijd dat de aarde en zijn plek in het heelal, maar ook een vorm van zelfverdediging eigenlijk. Ja, een beetje wel ja.

[00:37:23]

En waar ik ook wel benieuwd naar ben. Als we het hebben over de samenstelling van onze planeet, wie dan de mineralen en de elementen die erin zitten? Er zijn natuurlijk een hele boel elementen die best wel kostbaar zijn hier op aarde en die we ook ook diep onder de grond vonden de zee vandaan moeten halen. Uhm, als we dan toch bezig zijn met het met het brengen van stukjes planetoïde hier kan dat dan op een economisch interessante schaal, is het dat je ook een soort primitieve eerste stap in niet alleen zuivere kennis zelfverdediging, nu ook economisch gewin.

[00:37:56]

Klinkt als een soort uh tijdens sportspellen. Ja ja. Nou ja. B. Een paar jaar geleden heeft NASA een plan gelanceerd om een asteroïde hierheen te halen en dan ook te onderzoeken. Ja, als een soort uhm tonen wat je kan, maar ook om daar zijn een aantal bedrijven. Amerikaanse bedrijven die zeggen dat ze planetoïden willen gaan mijnen dus dat ze waardevolle stoffen op halen. Dus B. B. Bepaalde planetoïden zijn rijk in. In zeldzame aarde dus.

[00:38:24]

Bepaalde elementen die in bijvoorbeeld elektronica gebruikt worden en die heel veel, heel veel waard kunnen zijn. Een ander euh euh, iets anders. Wat je ook zou kunnen halen is water. En dan moet je water water. Ja, je moet dan denken aan water wat je daar in de ruimte gaat gebruiken. Dus uhm uh. Dan hoef je dat niet helemaal van de aarde te lanceren. En dan is dat al in in de ruimte. En dat kun je gebruiken als drinkwater.

[00:38:50]

Maar je kunt het ook gebruiken als basis voor brandstof, dus je gaat het met elektrolyse splitsen. Dan leg je daar een tank aan. En uhm, met met brandstoffen met het waterstof en zuurstof. Wanneer is dat handig als je een complete ruimtevaart economie hebt? Dus dit is natuurlijk o ja, sciencefiction. Maar er zijn wel echte bedrijven die hier mee verder willen. Dus ja, dat is dan weer de volgende stap. Kunnen we die dingen ook gebruiken?

[00:39:18]

En dan begint ik ook weten waar waar je mee te maken hebt. Dus jij bedoelt je gaat met uh uh mijnwerkers of desnoods automaten. Ga je op zo'n uh op zo'n planetoïde landen? Ja, en dan sta je dan water eerst. Dan kan je daar de dat de brandstof van maken om vervolgens weer te vertrekken. Precies zo ja, zo. En ja, hoe. Hoe je dat precies gaat toepassen is is natuurlijk. Ja ligt sciencefiction en daar kan je wel zeggen, want we hebben nu zijn nu al blij met 100 gram.

[00:39:48]

Ja ja, nou ja, te ver weg. Toen ik Thomasz ernaar vroeg toen deed ie ook een beetje van ja dat. En dat een beetje lacherig, want je hebt het inderdaad uh. De kosten van zo'n missies lopen steevast in de honderden miljoenen euro's en daar haal je een paar gram voor op. Dus er is nog wel een. En uhm, een kleine uh opschaling voor nodig voordat dat uh uh economisch haalbaar is. Maar goed, dit is ook n n van de uh toepassingen waar aan wel gedacht en aan a onderzocht wordt.

[00:40:17]

Er toch is Finca dat altijd een beetje een soort kamikaze missie. Want stel dat je nou van zo'n meteoriet hele kostbare dingen haalt, dan haal je er heel veel van terug. Maar dan daalt onmiddellijk de prijs. Ja, je moet je een beetje. Volgens mij is dat is. Is dat nou wel het? Ga je nu over?

[00:40:34]

Het is volgens mij het laatste probleem om op te lossen. Zou ik me toch bezig? Maar daar wordt in ieder geval wel over ik.

[00:40:42]

Ik wil niet in een hele concrete zin, maar er zijn bedrijven die daar euh. Die daar zeggen mee verder te willen gaan. Euh. Of die bedrijven over tien jaar nog niet failliet zijn, dat weten we niet. Maar als we het even weer wat kleiner maken en ieder geval weer weer de kennis en nieuwsgierigheid aanspreken, wat zijn dan nog plekken die we nog echt zouden moeten? Euh euh bezoeken? Waar kunnen we nou nog veel van opsteken? Want we hebben het het trucje nu euh, nog een keertje bij de maan uitgehaald met de Shanghai van de Chinezen.

[00:41:10]

Twee planetoïden. Maar er zijn er nog interessantere doelwitten te bedenken. Ja Mars natuurlijk. Dat willen we nou wel eens echt bekijken toch? Ja, ik. Ik vroeg aan Thomas wat zou je nou graag? Wat is nou je op jouw verlanglijstje? Als geld geen bezwaar is de volgende Sampo return.

[00:41:25]

Een droom zou zijn om inderdaad een een santpoort-noord missie naar Mars te hebben. Want we hebben weliswaar meteorieten van Mars, maar daar zit een enorme Bayes in. Dus wij weten waarschijnlijk komen Minetti. Ze maken al een hele relatief geografisch kleine regio op Mars. En het zou heel goed zijn om meer materiaal aan die planeet te krijgen. Als je als je tegen een geoloog op aarde zou zeggen nou, ik heb vijf gesteenten geanalyseerd. Daar baseer ik mijn hele theorie over het ontstaan van deze planeet op.

[00:42:01]

Dan zouden je uitlachen. Dus het is heel belangrijk dat het meer representatief beeld hebben. Aanvankelijk als Mars.

[00:42:08]

Het is ook zo dat uh, op dit moment worden er wel voorbereidingen getroffen voor een Mars sample return missie. Dus je hebt natuurlijk de de de wilde plannen van Ilan Masque die naar Mars wil met mensen met mensen. Dat is maar uhm. Volgende maand in februari landt er een Amerikaanse sonde per Souveryns en die gaat uhm uh Sampers van Mars verzamelen. En daar is een plan waarin de Europese ruimtevaartorganisatie ESA en NASA samen die samples op gaan halen, met een karretje gaan lanceren, naar een orbiter om Mars en vanuit daar terugbrengen naar de aarde.

[00:42:45]

En dan zouden we in 2031, dus nu over elf jaar, de eerste Mars Sampo Return hebben. Maar wat natuurlijk lastig is omdat je daarin een grote zwaartekracht hebt. Dus ja, die de deur zijn plannen en dromen. En deze missie is nog niet uhm. Dat is nog niet zeker dat die doorgaat. Maar ja, we zijn nog steeds. Maar dat is bouwen. Ja, echt zoveel complexer dan weer. Want die die Hayabusa die die knal toch een beetje langs zo'n euh planetoïde schept valt op.

[00:43:14]

Ja, maar hier is ze dus eerst een karretje. Die gaat dan een soort dépôts maken van materiaal wat ie heeft opgegraven. En daar moet dan een andere sonde moet dan landen op Mars die daar naartoe rijden en dat oppikken en dan uit als een soort raket launcher. Ja, dat ding in een baan om Mars brengen. Ja, ik kom. Nummer drie die komt omdat weer op te halen. Ja, dat komt allemaal. Mars is natuurlijk een behoorlijke zwaartekracht heeft.

[00:43:39]

Er is ook nog Jaxa wil nu dus de Japanse organisatie die je eigenlijk niet ver vooroplopen hiermee. Die wil als volgende missie naar Phobos. Dat is één van de maantjes van Mars. Dan heb je dus wel dat je bij Mars zit. Maar je hebt niet die zwaartekracht waardoor het zou lastig wegkomen is.

[00:43:56]

En is het dan ook zo dat het een en misschien een aantrekkelijk doelwit is omdat je van hetzelfde systeem zeg maar iets iets te weten komt geologisch gezien? Het is eigenlijk nog gekker dan dat je denkt dat Phobos zowel op Mars lijken. Ik zag dat ze Phobos willen nemen omdat die vrij dicht bij Mars zit en dus aan de Mars kant vrij veel Mars stof zal hebben. Dus dat is zeg maar ook een een T. Dat ze daar dan weer uit kunnen gaan analyseren.

[00:44:19]

Want de herkomst van Phobos en Deimos die in dat andere maantje is volgens mij enorm problematisch. Helemaal opgehelderd? Nee. En euh. Maar wat eindelijk zegt enorme logistieke operatie. Echt dit kind. Wel in orde. Groter, complexer dan. Want die ruimtesonde is nu aan doen zijn met die planetoïden. Dus meerdere ruimtevaartorganisaties die moeten samenwerken om dit voor elkaar te boksen. Ja nou, ESA en NASA hebben al lange traditie van samenwerking. Dus ja, dat zou dus moeten kunnen.

[00:44:48]

Thomas Kruijer. Die wil heel graag gesteente van Venus of Mercurius. En hij zei ook van ja. Als de politieke wil lees het geld daarvoor bij elkaar gebracht kan worden, dan kun je dat gewoon doen. Ja, ruimtemissies zijn heel duur. Dus uhm ja, technisch kunnen we dat alleen. Het hangt ook op andere zaken.

[00:45:08]

Wat misschien ook wel belangrijker zou zijn is dat een Monster's krijgen van de andere twee planeten van Venus en Mercurius. Daar wordt vooralsnog geen materiaal van. Maar als we dat zouden hebben, dan zouden we. Dat zou ik heel misschien van planeet veranderen. Ik denk dat dat in die zin zijn. De zijn, die zijn tenminste iets heel belangrijk dat. Dat blad zal daadwerkelijk het veld. Het vakgebied vooruithelpt, technisch zullen we het kunnen als het eerst twee keer mislukt.

[00:45:37]

En hij, want Venus is natuurlijk nog weer een uur met die rare atmosfeer, dus moet een politieke wil zijn om dat absoluut ja te doen ook al. En dan om en misschien eens een keer de mislukking te accepteren toch door te gaan. Dus ja, nee, technisch kunnen we dat nu niet. Maar euh, technisch is er zou best kunnen goed denkbaar dat ze dat kunnen.

[00:45:56]

Maar wat denk jij Bruno? Hebben wij eerder een steen van Mars hier op aarde? Of loopt er iemand eerder iemand rond op Mars van aarde? Oei oei, is ook wel een steen mee? Natuurlijk toch ook vergeten? Nee, dat kan echt niet, maar het zijn natuurlijk wel.

[00:46:11]

Kijk, je hebt Muskee met zijn hele wilde plannen en volgens mij zit die ook op een vergelijkbaar tijdspad met euh.

[00:46:16]

Euh. Ja, we hebben al eerder al eens eerder gehad over Maske die elke keer weer de gekste dingen belooft. En dan euh, weliswaar niet helemaal op tijd, maar toch ook wel weer waarmaakt. Dus. Euh ja, ik zou die weddenschap niet zo gauw euh euh aandurven gaan. Nou ik wel ja. Wat denk jij nou? Als je dus ziet hoe moeilijk het al is om een paar stenen van Marci naar toe te krijgen. En als je dat dan met mensen wil gaan doen, dan zijn de veiligheidsmarge is duizend keer zo groot.

[00:46:44]

Ja, nou, dan weet ik wel wat er eerder zal gebeuren. Natuurlijk een steen om maar even te kijken, want alleen de maan is een goeie vergelijking. Alleen als er dus een soort rivaliteit tussen supermachten zal ontstaan, waarbij dus de het het kwadraat van van de kosten van de maan zal zijn. Want Mars is echt veel en veel verder weg. Dan zou het kunnen, maar dat zie ik helemaal niet gebeuren.

[00:47:08]

Maar als jij dat dan zo zegt, dan durf ik wel te wedden dat de islam Maaskantje eerder een Mars trein gaat brengen dan NASA en ESA. OK, de weddenschap is aan de wetenschappers en die loopt zegt maar tot 2040. Ja ja.

[00:47:24]

En als het nou zo denkt Bruno over waar we nu staan met met uh uh, die missies die gewoon gewoon lukken. Gaat dat nou in de toekomst gewoon verder? Ik bedoel waar we het over die hele verre toekomstplannen over Mars gehad. Want. Dat is allemaal nog onzeker. Maar is het nou een en een gore ruimtemissies dat gewoon staat en in en dat we ons voor kunnen bereiden dat er om de om de paar jaar gewoon iets uit het zonnestelsel hier terug op aarde ploft?

[00:47:51]

Ja, het blijft natuurlijk wel missies die honderden miljoenen dollars of euro's kosten. Of het vergelijkbare in Chinese of Japanse munt. Maar ja, daar zijn. China is bijvoorbeeld heel serieus bezig met een stap voor stap een programma te bouwen. Euh. En wat ze ook laten zien, dat werkt. En ja, de daar zitten ook nog steeds Sampo return missies van NASA en ESA in in de pijplijn. Dus ja, dit gaat steeds steeds gewoner worden. En jij denkt dat Thomas z'n droom ook wel euh ja, geheid voor een deel in ieder geval uit gaat komen.

[00:48:25]

Zolang FedEx maar blijft bezorgen zou van Voeren. Zolang je maar thuis bent en op het moment dat briefje of geburen denk je wel Bruno en Hendrik dat jullie hier kwamen praten over Sampo return missies en de ja toch de moeilijkste smaak ruimtemissies die er is op dit moment ongeveer.

[00:48:43]

Uhm, wij zijn volgende week is. Je ziet eruit alsof je nog iets wil zeggen Bruno.

[00:48:48]

Nee, ik zit in spacecake, altijd in een professionele blik.

[00:48:53]

Wij zijn er volgende week weer met een nieuwe aflevering. Heb je nou alle onbehaarde wapens uit het archief al eens beluisterd? Dan ook al eens de NRC Audio App.

[00:49:02]

Daarin kun je nog veel meer mooie podcast vinden om te beluisteren. Else van Driel en Mirjam van Zuidam ontzettend bedankt voor de productie van deze aflevering. De muziek die je hoort, die is ingespeeld door het Dudok Kwartet dat volgende week in.

[00:49:30]

Het.